Je sterke punten ontdek je door te kijken naar wat je moeiteloos afgaat en je energie geeft. Daar zit meteen het probleem: juist omdat het moeiteloos gaat, zie je het zelf niet. Wat jou geen inspanning kost, voelt gewoon. Je denkt al snel: dat kan toch iedereen?
Daarom heb je anderen nodig. De mensen om je heen zien elke dag wat jij als vanzelfsprekend afdoet. In deze gids lees je waarom die blinde vlek er is. Je krijgt de ene vraag die je vandaag aan vijf mensen stelt, en vijf stappen om iets met de antwoorden te doen.
Waarom zie je je eigen sterke punten niet?
Omdat moeite opvalt en gemak niet. Je merkt het als iets zwaar is: je stelt het uit, je zucht, je haalt eerst nog koffie, je kijkt op de klok. Iets wat je goed ligt, laat geen sporen na. Het is gewoon af, en je bent alweer bij het volgende.
Zo ontstaat een scheef beeld. De collega die elk conflict weet te sussen, noemt dat "gewoon even praten". De vriend die elk feestje op gang krijgt, vindt dat geen talent. Wie in een vastgelopen overleg vraagt "oké, wat spreken we af?", heeft niet door dat de rest daar al een uur op wacht.
Daar komt bij dat je jezelf meet aan wat je níet kunt. School en werk versterken dat. Een rapport met vier achten en één vijf leidt tot één gesprek: over die vijf. Zo leer je jarenlang kijken naar wat moeite kost, terwijl je grootste groei zit in wat al vanzelf gaat.
Het duidelijkste signaal is het compliment dat je wegwuift. "Ah joh, dat stelde niks voor." Precies op dat moment ben je op een sterk punt gestuit. Het stelde voor jou niks voor, en dat is het hele punt.
Ook daarom krijgen je sterke punten in een You.Manual™-rapport een eigen onderdeel, zodat wegwuiven wat lastiger wordt.
Wat is een sterk punt eigenlijk?
Een sterk punt is gedrag dat je van nature goed afgaat, dat je energie geeft en dat waarde toevoegt voor anderen. Alle drie de delen tellen. Iets kunnen wat je leegzuigt, is een vaardigheid. Iets leuk vinden wat niemand nodig heeft, is een hobby.
Een vaardigheid leer je: Excel, presenteren, een taal, een offerte schrijven. Een talent zit er al. Het is het natuurlijke gedrag waarop een vaardigheid het makkelijkst groeit. De geboren luisteraar wordt sneller een goede coach dan de geboren prater, hoeveel cursussen die prater ook volgt.
Moeiteloos en energiegevend: dat zijn de twee kenmerken die je zelf het slechtst opmerkt. Dus heb je een blik van buiten nodig.
Welke vraag stel je vandaag aan vijf mensen?
De vraag is: "Wanneer ben ik volgens jou op mijn best?" Meer hoeft niet. Stel hem vandaag nog, per app of aan de koffie. De vraag is kort genoeg om meteen te beantwoorden en open genoeg om iets te leren.
Kies vijf mensen die je in verschillende situaties meemaken. Bijvoorbeeld een collega, een vriend, je partner, een oud-leidinggevende en iemand met wie je samen een klus deed. Iedereen ziet een ander stuk van je. Juist de overlap tussen die stukken is interessant.
Krijg je een algemeen antwoord, zoals "je bent gewoon fijn"? Vraag dan door. Deze vervolgvragen werken goed:
- "Kun je een moment noemen waarop je dat zag?"
- "Waarvoor zou je mij bellen, en niet iemand anders?"
- "Waar ben ik volgens jou beter in dan ik zelf denk?"
- "Wat doe ik volgens jou zonder dat ik het doorheb?"
Die laatste is de belangrijkste. Die vraagt naar precies het gedrag dat je zelf niet ziet, omdat het vanzelf gaat.
Schrijf de antwoorden letterlijk op, zonder ze te verbeteren of af te zwakken. Leg ze daarna naast elkaar. Komt een woord of situatie bij drie of meer mensen terug? Dan heb je een sterk punt te pakken. Voelt het te klein of te gewoon? Des te beter: dat is het teken dat het je moeiteloos afgaat.
Hoe ontdek je je sterke punten in vijf stappen?
- Kijk terug op momenten dat het vanzelf ging. Wanneer vloog de tijd voorbij? Welke klus gaf energie in plaats van dat die energie kostte? Schrijf drie concrete situaties op, zo specifiek mogelijk.
- Stel de vraag aan vijf mensen. "Wanneer ben ik volgens jou op mijn best?" Vraag door tot je een concreet moment hoort. De overlap in de antwoorden is goud.
- Let op weggewuifde complimenten. Alles waarop je "ach, dat is toch logisch" antwoordt, verdient een tweede blik. Houd een week lang een lijstje bij.
- Doe een gedragsanalyse. Een rapport zet op papier wat je vermoedde, en vaak ook wat je niet vermoedde. Reken op zo'n 80 procent herkenning. Dat is normaal, want het rapport is gebaseerd op hoe je jezelf beschrijft.
- Test het in de praktijk. Pak bewust een taak die je vermoede kracht raakt. Check na afloop: gaf dit energie? Ging het makkelijk? Zo bouw je bewijs op.
Stap één en drie doe je alleen, stap twee met anderen. Samen vangen ze wat je zelf mist. Twijfel je bij stap vier welke stijl je hebt? Doe dan eerst de denkoefening in Welke DISC-stijl past bij mij?
Wat zegt DISC over je sterke punten?
DISC is een model voor gedragsanalyse dat waarneembaar gedrag beschrijft langs vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). Iedereen heeft alle vier de stijlen in zich, meestal met één of twee duidelijke voorkeuren. DISC is geen test: er zijn geen goede of slechte uitkomsten. De complete uitleg staat in DISC: de complete gids.
Elke stijl brengt eigen krachten mee:
- D (rood): resultaatgericht, daadkrachtig, besluitvaardig, direct. Lost snel problemen op.
- I (geel): enthousiast, optimistisch, overtuigend, creatief. Inspireert en verbindt mensen.
- S (groen): loyaal, geduldig, betrouwbaar, zorgzaam. Een goede luisteraar en echte teamspeler.
- C (blauw): analytisch, nauwkeurig, systematisch, grondig. Bewaakt de kwaliteit.
In het dagelijks leven klinken die krachten heel gewoon. Jij bent degene die het besluit forceert. Of degene bij wie collega's binnenlopen als ze ergens mee zitten. Of degene die in het contract de ene zin vindt die niet klopt. Allemaal sterke punten, vermomd als gewoon gedrag. Wil je de D-krachten verder uitgediept zien, lees dan Wat zijn de sterke punten van een D-stijl?
Herken je jezelf in twee lijstjes tegelijk? Dat klopt. De meeste mensen hebben een combinatie van stijlen, en dus ook een eigen mix van krachten.
Hoe helpt de energielijn je krachten te vinden?
Een DISC-rapport toont je scores op een schaal van 0 tot 100, met een middenlijn op 50: de energielijn. Gedrag boven de 50 is goed zichtbaar en levert je energie op. Gedrag onder de 50 kun je best laten zien, maar het kost je energie.
Je sterke punten zoek je dus boven de energielijn. Een score vanaf 60 geldt als hoog. Dat gedrag komt vanzelf, zonder bewuste inspanning, en is voor de mensen om je heen goed zichtbaar. Zie je het verband? Wat zonder inspanning gaat, merk je zelf het minst op. De energielijn maakt zichtbaar wat jouw gevoel wegpoetst.
De energielijn voorkomt ook een klassieke denkfout: iets goed kunnen verwarren met ergens goed in zijn. Misschien geef je prima presentaties, terwijl je laag op I scoort. Dan is presenteren een vaardigheid die je duur betaalt in energie. Knap, maar geen fundament om je loopbaan op te bouwen.
Wat zegt het DISC-wiel over je krachten?
Het DISC-wiel staat aan het einde van het eerste deel van een DISC-rapport. Het toont alleen de stijlen waarop je boven de 50 scoort. Jouw plek in het wiel is daarmee je krachtenprofiel in één beeld.
Het wiel kent acht posities. Sta je op Motivator (D en I), dan combineer je daadkracht met overtuigingskracht: sterk in mensen meekrijgen voor een doel. Sta je op Coordinator (S en C), dan combineer je betrouwbaarheid met precisie: sterk in werk dat af én goed moet zijn. Zo geeft het wiel woorden aan een combinatie die je allang inzet, maar nooit zo hebt genoemd.
In een team werkt het wiel als landkaart. Je ziet in één oogopslag wiens krachten waar liggen, en welke kracht het team mist. Wat er gebeurt als één stijl overheerst, lees je in Als één DISC-stijl je team domineert.
Wanneer wordt een sterk punt een valkuil?
Een sterk punt wordt een valkuil bij overgebruik: hetzelfde gedrag, maar te veel. De bekendste omslagen per stijl:
- Daadkracht wordt dominantie: "mijn manier of de snelweg". Directheid wordt botheid.
- Enthousiasme wordt oppervlakkigheid: veel beginnen, weinig afmaken. Optimisme wordt signalen negeren.
- Geduld wordt passiviteit: eindeloos afwachten. Loyaliteit wordt nooit nee zeggen.
- Nauwkeurigheid wordt perfectionisme: niets is ooit goed genoeg. Kritisch denken wordt overal gaten in schieten.
Ook hier speelt de blinde vlek. Omdat je kracht vanzelf gaat, merk je ook niet wanneer je hem te ver opendraait. Denk aan volume: op het juiste niveau maakt het muziek, te hard wordt het herrie. Irriteer je je aan een ander? Vraag je dan eerst af of jij hier een kracht te ver opendraait. Hoe dat per stijl uitpakt, lees je bijvoorbeeld in Als de sterke punten van de S-stijl doorslaan.
Welke rol spelen je zwakke punten dan?
Een kleinere rol dan je denkt. Een zwak punt is meestal gedrag dat onder je energielijn ligt. Je kunt het trainen, maar het blijft energie kosten. Van een geboren analyticus maak je geen podiumbeest. Eindeloos sleutelen aan je zwakke plekken levert vooral vermoeidheid op, en middelmatige resultaten.
Slimmer is een driedeling: accepteer, compenseer, onderhoud. Accepteer dat sommige dingen nooit jouw kracht worden. Compenseer via je team, want jouw zwakke punt is andermans sterke punt. En onderhoud alleen de zwakke plekken die echt in de weg zitten. Een voldoende is daar genoeg.
Eén gebied vraagt extra aandacht: het midden. Scores tussen 40 en 60 vormen een flexibel bereik. Dat gedrag kun je beide kanten op inzetten, afhankelijk van wat de situatie vraagt. Daar zit je rek. Meer over groeien vanuit je profiel lees je in DISC en persoonlijke groei.
Hoe zet je je sterke punten bewuster in?
Bewust inzetten begint met zien, en daarna kiezen. Vier manieren om je krachten aan het werk te zetten:
- Schuif je taken. Kijk naar je week en verplaats wat kan richting je krachten. Vaak is er meer ruimte dan je denkt. In Jobcrafting met je gedragsvoorkeuren lees je hoe je dat aanpakt.
- Bespreek het met je leidinggevende. "Hier ben ik goed in en hier krijg ik energie van" is een prima opening voor elk functioneringsgesprek.
- Zoek je rol in het team. Een goed team heeft alle vier de stijlen nodig: gas én rem. Jouw kracht is precies wat een ander mist.
- Zeg vaker nee. Tegen taken die permanent onder je energielijn liggen. Af en toe aanpassen hoort erbij, maar structureel tegen je natuur in werken kost te veel.
Begin klein. Schuif één taak per week bewust richting je kracht. Let dan op twee dingen: je resultaat en je energie aan het eind van de dag.
Hoe praat je over je sterke punten zonder op te scheppen?
Door feitelijk te zijn. Veel mensen durven hun krachten niet te benoemen, uit angst voor borstklopperij. Een feitelijke zin lost dat op: "Ik werk het best als ik dingen kan afmaken. Afspraken zijn bij mij veilig." Zo'n zin beschrijft hoe jij werkt. Een gebruiksaanwijzing dus.
Gebruik in een sollicitatie of functioneringsgesprek de drietrap: kracht, voorbeeld, effect. Bijvoorbeeld: "Ik ben op mijn best als het onrustig is (kracht). Toen ons systeem uitviel, had ik binnen een uur een noodplan (voorbeeld). Daardoor kon het team gewoon door (effect)." Concreet werkt beter dan bescheiden, en ook beter dan opscheppen.
En oefen de ontvangst. Krijg je een compliment, zeg dan alleen "dank je" en laat het even staan. Wie elk compliment wegwuift, leert de omgeving om ermee te stoppen. Zonde, want die complimenten zijn je gratis onderzoeksmateriaal.
Hoe help je een ander de eigen sterke punten te zien?
Met specifieke complimenten. Dezelfde blinde vlek geldt voor je collega's, je vrienden, je kinderen en je partner. "Goed gedaan" verdampt. "Jij hield als enige het overzicht toen iedereen in paniek raakte" blijft plakken.
Je kunt ook de vraag omdraaien. Vertel iemand ongevraagd wanneer jij diegene op het best ziet. Grote kans dat je antwoord iets benoemt wat die ander zelf nooit had opgemerkt.
Leidinggevenden kunnen hier veel verschil maken. Wie in elk werkoverleg één kracht concreet benoemt, bouwt een team dat weet waar het goed in is. Het kost niets.
Zijn je sterke punten thuis dezelfde als op je werk?
In de kern wel, in de uiting vaak niet. Gedrag hangt af van de situatie. Op je werk vraagt je rol soms iets anders van je dan thuis. Daardoor kan een kracht die thuis volop zichtbaar is, op het werk nauwelijks aan bod komen.
Daarom stel je de vraag aan mensen uit beide werelden. Collega's zien je in je rol, je partner en vrienden zien je daarbuiten. Komt een kracht in beide groepen terug, dan weet je zeker dat die van jou is.
Uit de praktijk – Huub van Zwieten
Wat ik pas op latere leeftijd heb ontdekt: mijn daadkrachtige talent is ook heel goed in te zetten in vrijwilligerswerk. Dat talent komt voort uit mijn D en I. Snel beslissen en dingen in gang zetten werkt daar net zo goed als in mijn werk. Dat levert niets op, en dat is voor mij blijkbaar toch niet zo belangrijk. Ik vind het ook heel leuk om bij te dragen en dat te doen vanuit mijn talenten. Dezelfde kracht, een heel andere plek.
Wat als je sterke punten niet passen bij je werk?
Dan voel je dat, meestal als vermoeidheid. Moet je in je werk vaak gedrag laten zien dat onder je energielijn ligt, dan kost dat extra energie. Je werkdag voelt dan langer dan die is.
Begin met het gesprek, niet met ontslag nemen. Vaak zijn taken te ruilen binnen het team, zodat iedereen meer werkt vanuit wat vanzelf gaat. Lees verder in Energiegevers en energievreters of, als je twijfelt aan je baan, in Past deze baan nog bij mij?
Hoe maak je van je krachten een gebruiksaanwijzing?
Door ze op te schrijven en te delen. Sterke punten kennen is stap één. Ze benoemen en ernaar handelen is stap twee. Zie het als een gebruiksaanwijzing van jezelf: "zo werk ik op mijn best, dit heb ik nodig, hier word ik moe van, hier mag je me afremmen." Hoe je die opstelt, staat in De gebruiksaanwijzing van jezelf.
Daar zit ook wat You.Manual™ toevoegt voor wie de eigen krachten zoekt. Je vijf mensen benoemen je krachten van buitenaf; een rapport beschrijft ze vanuit hoe jij jezelf ziet. You.Manual™ is meer dan een DISC-profiel: het laat ook zien wat je tegenhoudt, hoe je overkomt en waar je naartoe wilt, met een AI-coach die met je meedenkt. Met die AI-coach spar je over wat je leest en wat je er deze week mee doet. Zo leg je twee blikken naast elkaar: die van anderen en die van jezelf. Wie wil kijken hoe dat werkt, vindt het op youmanual-programma.talentfirst.nl.
Wat er ook uit komt: de antwoorden van anderen blijven je beste spiegel. Ze laten zien wat je zelf allang doet zonder het te merken. Wie gaat jij vandaag als eerste de vraag stellen, en welk antwoord hoop je stiekem te horen?