Sommige mensen onderbreken steeds omdat hun hoofd sneller gaat dan het gesprek. Anderen laten stiltes vallen omdat ze eerst willen nadenken, of omdat ze de vrede willen bewaren. In DISC-termen zie je bij de eerste groep vaak D- en I-gedrag, bij de tweede S- en C-gedrag. Wie dat snapt, hoort in een onderbreking en in een stilte allebei informatie.
Die informatie mis je snel. De prater hoort vooral zichzelf. De zwijger merkt niet dat een stilte voor de ander leeg klinkt, of juist geladen.
Of jij zelf eerder invalt of eerder stilvalt, kun je teruglezen in je eigen You.Manual™-profiel. You.Manual™ beschrijft hoe jij je gedraagt in gesprekken en samenwerking, met de vier DISC-stijlen als basis. Hoe dat werkt, staat aan het eind van dit artikel. Eerst de vraag waar dit gedrag vandaan komt.
Waarom onderbreken sommige mensen steeds?
Mensen die vaak onderbreken, zitten meestal aan de extraverte kant van DISC. DISC is een gedragsmodel met vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). Het beschrijft zichtbaar gedrag, zoals de manier waarop iemand praat en beslist.
D en I zijn extravert. Dat gedrag herken je aan snelle beslissingen en stellige uitspraken. Wie zo in elkaar zit, vertelt makkelijk en deelt zonder aarzelen een mening. Een pauze voelt dan als ruimte om te vullen.
De D-stijl valt in om vaart te maken. Geduld en luisteren horen bij wat een D lastig vindt. Heeft een D de kern gehoord, dan wil die door naar de beslissing. De rest van jouw zin voelt als een omweg. Hoe je daar kort en direct op inspeelt, lees je in communiceren met een D-stijl.
Bij de I-stijl komt de onderbreking uit enthousiasme. Een I praat graag en vertelt het liefst met anekdotes. Afdwalen van het onderwerp gaat vanzelf. Jouw verhaal roept bij een I meteen een eigen verhaal op. Voor de I is dat contact. Voor jou voelt het soms als een kaping.
Onder druk verandert dat gedrag. Een D wordt eisend en ongeduldig. Een I gaat sneller praten en kan opdringerig overkomen. Wie dat patroon kent, hoort in een stortvloed van woorden eerder spanning dan onbeleefdheid.
Waarom vallen andere mensen stil in een gesprek?
Stilvallen hoort meestal bij de introverte kant. S en C denken eerst en praten daarna. Introvert gedrag herken je aan aandachtig luisteren en aan voorzichtige zinnen die beginnen met "ik denk".
Een stilte bij een S gaat vaak over harmonie. Een S is geduldig en luistert goed. Conflicten en nee zeggen vindt een S moeilijk. Botst jouw voorstel met wat een S vindt, dan kan de stilte betekenen: ik ben het niet met je eens, maar ik wil geen ruzie.
Bij een C is de stilte meestal denkwerk. Een C is analytisch en grondig, en wil het goed hebben voordat die iets zegt. Het motto "liever goed dan snel" geldt ook voor praten. Wat jij als stilte hoort, is een C die jouw punt aan het wegen is.
Loopt de spanning op, dan verandert die stilte. Een S trekt zich terug en kan helemaal dichtklappen. Een C wordt bot en sceptisch, en zoekt de gaten in jouw verhaal. Een lange stilte na een harde discussie is dus zelden instemming. Wat je doet als een S dichtklapt, lees je in de-escaleren bij een S-stijl.
Hoe ga je om met iemand die je steeds onderbreekt?
Iemand die je steeds onderbreekt, geef je het minste ruimte met een kort en concreet punt. Een D luistert vooral naar wat er te bereiken valt. Zet dat dus vooraan in je zin. Hoe korter de aanloop, hoe kleiner de kans dat een D erin springt.
Bij een I werkt het om eerst mee te gaan in de energie. Toon interesse en laat de I even praten. Breng het gesprek daarna vriendelijk terug: "Mooi verhaal, ik wil nog even terug naar mijn vraag." Een I die zich gehoord voelt, geeft makkelijker ruimte terug.
Praat je zelf met een D, onderbreek die dan niet. In de DISC-tips voor luisteren naar een D staat dat letterlijk. Een D die het hele punt mag maken, hoeft minder te duwen.
Hoe krijg je een stille collega aan het woord?
Een stille collega krijg je aan het woord met een uitnodiging die je hardop uitspreekt. Vraag een S in een overleg rechtstreeks om input. Een S wacht zelden op een gat in het gesprek om te beginnen. Wat een S nodig heeft, is aanmoediging om te spreken en een omgeving die veilig voelt.
Houd die vraag open en warm. "Wat vind jij ervan?" werkt beter dan "Ben je het ermee eens?" Op die tweede vraag zegt een S snel ja, ook als het eigenlijk nee is.
Een C open je met een vraag over de inhoud. Vraag naar de redenering achter een keuze, of naar een detail waar die veel van weet. Wees daarna voorbereid op detailvragen. Die vragen zijn geen tegenwerking. Daar begint het gesprek voor een C pas echt.
Vergaderingen laten dit het scherpst zien. De snelle stemmen vullen de agenda, de stille stemmen gaan met hun beste punt naar huis. Hoe vier stijlen samen een overleg laten uitlopen, lees je in de uitlopende vergadering.
Wat doe je als je zelf onderbreekt of stilvalt?
Onderbreek je zelf vaak, stel dan eerst een vervolgvraag over wat de ander zei. Maak pas daarna je eigen punt. Zo merk je vanzelf hoe vaak je antwoord al klaarlag voordat de ander uitgesproken was.
Val je zelf vaak stil, pak dan je beurt eerder. Een kort "Mag ik daar iets op zeggen?" is genoeg om de ruimte te claimen. Voor een S voelt dat spannend, want onder druk voor jezelf opkomen is voor die stijl juist een bron van stress. Begin daarom klein, in een gesprek met iemand die je vertrouwt.
Een D die leert wachten, blijft een D. Een S die vaker het woord neemt, blijft een S. In DISC heet dit aanpassingsvermogen: de bereidheid en het vermogen om je gedrag aan te passen aan een ander. Je rekt je stijl een stukje op voor dit ene gesprek.
Hoe ontdek je of jij eerder onderbreekt of stilvalt?
Of jij eerder onderbreekt of stilvalt, zie je het best in een beschrijving van je eigen gedrag. Je eigen gewoontes vallen je zelf nauwelijks op. In je You.Manual™-profiel staat hoe sterk je op D, I, S en C scoort. Zo zie je aan welke kant jij van nature zit: eerder extravert of eerder introvert.
Dat gedragsprofiel is het begin. You.Manual™ is gebouwd op DISC en gaat vijf stappen verder, met mindset, zelfvertrouwen, personal branding en een toekomstkompas. Een eigen AI-coach hoort erbij. Zit je vast in een overleg waar steeds dezelfde persoon het woord pakt? Leg die situatie dan voor aan die coach. Wil je ermee aan de slag, kijk dan bij het You.Manual™-programma.
Wie was er in jouw laatste overleg aan het woord, en wie had nog iets te zeggen?