De valkuilen van een D-stijl zijn ongeduld, botheid, slecht luisteren, alles zelf willen doen en over gevoelens van anderen heen stappen. Vijf verschillende gedragingen, met dezelfde bron: de drang naar tempo en controle. In dit artikel loop je ze stuk voor stuk langs.
Bij TalentFirst werken we met You.Manual™, onze doorontwikkeling van DISC. Hoe jouw persoonlijke valkuilenlijst daarin terugkomt, lees je verderop in dit artikel.
Wat is de D-stijl in DISC?
DISC is een gedragsanalysemodel dat zichtbaar gedrag beschrijft in vier stijlen: Dominant (D), Invloed (I), Stabiel (S) en Consciëntieus (C). Het bouwt voort op het werk van Harvard-psycholoog William Moulton Marston uit 1928. DISC is geen test. Er zijn geen goede of slechte uitkomsten.
De D-stijl (rood) is extravert en taakgericht. Het kernwoord is resultaat. Iemand met veel D-gedrag beslist snel en wil vooruit. Wie meer wil weten over deze stijl als geheel, leest eerst het complete overzicht van de D-stijl. Hier zoomen we in op de schaduwkant.
Wat zijn de vijf bekendste valkuilen van een D-stijl?
1. Ongeduld
Een D heeft moeite met geduld. Vergaderingen duren te lang, collega's praten te traag, beslissingen blijven hangen. Het gevolg: de D onderbreekt, kapt af of beslist alvast zelf. Voor de D voelt dat als doorpakken. Voor de rest van de tafel voelt het als overrulen.
2. Botheid
Directheid is een kracht. Zonder filter wordt het botheid. Een D zegt wat hij denkt, ook als de boodschap hard aankomt. De inhoud klopt vaak wel. De verpakking ontbreekt.
3. Slecht luisteren
Terwijl de ander nog praat, formuleert de D het antwoord al. Luisteren staat in het rijtje dingen waar deze stijl moeite mee heeft, samen met details en andermans gevoelens. Wie niet uitluistert, mist informatie. En de ander voelt zich niet gehoord.
4. Alles zelf willen doen
Delegeren betekent controle uit handen geven. Dat is precies waar deze stijl van gruwt. Dus doet de D het zelf, sneller en op de eigen manier. Op korte termijn werkt dat. Op lange termijn staat er een overbelaste D naast een team dat niets meer mag.
5. Over gevoelens heen stappen
De D-stijl is taakgericht. Het doel telt, de weg ernaartoe is bijzaak. Emotionele signalen van collega's komen daardoor laat of helemaal niet binnen. Het doel is gehaald, maar de relatie heeft een deuk.
Waar komen de valkuilen van de D-stijl vandaan?
Alle vijf de valkuilen wijzen naar dezelfde plek: de grootste angst van de D-stijl is controle verliezen. Onder stress wordt dat zichtbaar. Een D kan dan agressief, ongeduldig of intimiderend overkomen. Hoe dat stress-mechanisme precies werkt, lees je in het artikel over de D-stijl en stress.
Belangrijk om te zien: geen van deze valkuilen is een karakterfout. Elke valkuil is een sterk punt op een te hoog volume. Daadkracht wordt dominantie, directheid wordt botheid. Dat kantelmechanisme heeft een eigen naam, overextended gedrag, en een eigen artikel over de doorgeschoten D-stijl.
Hoe herken je deze valkuilen bij jezelf?
Zelf merk je het meestal laat. Van binnen voelt een valkuil gewoon als je normale werkwijze. Je omgeving ziet het eerder. Let daarom op signalen als: mensen stoppen met tegenspreken, overleggen worden stiller als jij binnenkomt, of je hoort via via dat je 'nogal aanwezig' bent.
Kijk ook eens kritisch naar je agenda. Staat die vol met taken die een ander prima had gekund, dan zit valkuil vier er waarschijnlijk al in. En tel na een willekeurig overleg hoeveel vragen je stelde. Een D die alleen zendt, zit midden in valkuil drie.
Een gedragsanalyse maakt dit patroon zwart op wit zichtbaar. In een You.Manual™-rapport staat naast je sterke punten ook jouw persoonlijke valkuilenlijst, in je eigen woorden herkenbaar beschreven. Zo'n rapport wordt trouwens door zo'n 80% van de invullers als herkenbaar ervaren. You.Manual™ is gebouwd op DISC, maar gaat vijf stappen verder: naast je gedragsprofiel krijg je secties over mindset, zelfvertrouwen, personal branding en je toekomstkompas, plus een eigen AI-coach die je op elk moment kunt raadplegen. Je start via het You.Manual™-programma.
Wat kun je doen aan je valkuilen?
De basisstijl stabiliseert rond je 25e. Je wordt dus geen ander mens, en dat hoeft ook niet. Wat wél kan: de dosering aanpassen. Vier dingen helpen daarbij:
- Pas de Platinum Regel toe. Die hoofdregel uit DISC zegt: behandel anderen zoals zíj behandeld willen worden, niet zoals jij dat wilt. Dat dwingt je te vertragen bij mensen die iets anders nodig hebben dan tempo.
- Laat mensen uitpraten. Letterlijk. Tel desnoods twee tellen na de laatste zin van de ander voordat je reageert.
- Geef een taak écht weg. Inclusief de manier waarop. Wie delegeert maar elke stap controleert, delegeert niet.
- Vraag om tegenspraak. Zeg tegen je team waar jouw valkuilen zitten en dat ze aan de bel mogen trekken. Hoe je zulke feedback het best ontvangt, staat in het artikel over feedback en de D-stijl.
Je tempo en daadkracht blijven je grootste kracht. De vraag is alleen wanneer ze voor je werken en wanneer tegen je. Welke van de vijf valkuilen kwam bij het lezen het hardst binnen?