Je bent niet omringd door idioten. De mensen die jou gek maken hebben vrijwel altijd een andere gedragsstijl: hun normaal is anders dan jouw normaal. Wat jij traag noemt, heet bij de ander zorgvuldig. Wat jij drammen noemt, heet bij de ander doorpakken.
In dit artikel lees je waarom jouw normaal niet dé norm is. En hoe de vier gedragsstijlen elkaar keer op keer verkeerd lezen, tot je het patroon ziet. Bij TalentFirst brengen we die stijlen in kaart met DISC en met You.Manual™, onze eigen verdieping daarop. Aan het eind lees je wat dat oplevert als een collega je tot wanhoop drijft.
Waarom voelt het alsof je omringd bent door idioten?
Omdat je jouw eigen gedrag als meetlat gebruikt. Iedereen doet dat. Jouw tempo voelt als hét tempo. Jouw manier van beslissen voelt als dé manier. Wijkt iemand daarvan af, dan voelt dat al snel als onwil of dommigheid.
Neem een gewone vergadering. Jij wilt vandaag een knoop doorhakken. Je collega wil eerst de cijfers nog eens nalopen. Een ander wil weten wat het team ervan vindt. En de vierde begint enthousiast over een heel nieuw idee. Vier mensen, vier soorten normaal. Niemand doet moeilijk. Iedereen volgt gewoon de eigen logica.
Die logica zit diep. Je basisstijl, je natuurlijke gedrag, stabiliseert rond je 25e. Daarna verandert die alleen nog door ingrijpende gebeurtenissen. De kans dat die collega ooit spontaan jouw normaal overneemt, is dus klein.
Wat is DISC en wat zegt het over jouw normaal?
DISC is een gedragsanalysemodel dat waarneembaar gedrag beschrijft langs twee assen: introvert tegenover extravert, en taakgericht tegenover mensgericht. Die twee assen leveren vier gedragsstijlen op. Het is geen test: er zijn geen goede of slechte uitkomsten.
- D (Dominant): extravert en taakgericht. Normaal is hier: snel beslissen, direct zijn, resultaat halen.
- I (Invloed): extravert en mensgericht. Normaal is hier: enthousiast ideeën delen en mensen meenemen.
- S (Stabiel): introvert en mensgericht. Normaal is hier: rust, harmonie, eerst luisteren en dan pas bewegen.
- C (Consciëntieus): introvert en taakgericht. Normaal is hier: eerst de feiten, liever goed dan snel.
Vier stijlen, vier definities van normaal gedrag. Iedereen heeft meerdere stijlen in zich, met meestal één voorkeursstijl bovenop. Daarom botst het zelden op alles. Het botst precies daar waar jouw voorkeur en die van de ander tegenover elkaar staan.
Hoe lezen de vier stijlen elkaar verkeerd?
Elke stijl vertaalt het gedrag van de ander naar de eigen meetlat. Zo wordt een sterke kant van de één een ergernis van de ander. Dit zijn de vier botsingen die je overal terugziet:
| Botsing | Wat de één denkt | Wat de ander denkt |
|---|---|---|
| D en S | "Wat een traag, besluiteloos gedoe." | "Wat een botte bulldozer." |
| I en C | "Wat rigide en saai." | "Wat oppervlakkig en onbetrouwbaar." |
| D en C | "Analyseren kan altijd nog, doe nou wat." | "Wie beslist zonder feiten, gokt." |
| I en S | "Kom op, een beetje energie mag best." | "Ik word hier compleet overlopen." |
De botsing tussen D en S is in de praktijk het meest voorkomende stijlconflict: snelheid en controle tegenover stabiliteit en harmonie. De D duwt door, de S trekt zich terug. Waarna de D nog harder duwt en de S de deur dichtdoet. Geen van beiden is een idioot. Ze versterken alleen elkaars ongemak.
Herken je dit patroon bij een specifieke collega, lees dan ook de filter-theorie: waarom dezelfde zin bij vier mensen vier keer anders binnenkomt.
Wat doe je als de ander je gek blijft maken?
De klassieke reflex is de Gouden Regel: behandel de ander zoals jij behandeld wilt worden. Sympathiek bedoeld, en precies daar gaat het mis. Je drukt de ander dan jouw normaal op, verpakt in goede bedoelingen.
DISC hanteert daarom de Platinum Regel: behandel anderen zoals zíj behandeld willen worden. Dat vraagt drie dingen. Je eigen stijl kennen. De stijl van de ander herkennen. En je gedrag daarop aanpassen.
Aanpassen is iets anders dan imiteren of jezelf wegcijferen. Je verandert je tempo of je toon, en blijft gewoon wie je bent. Zo ziet dat er per stijl uit:
- Bij een D: kom snel tot de kern en praat in resultaten.
- Bij een I: geef ruimte voor het verhaal en spreek je waardering uit.
- Bij een S: geef tijd om na te denken en breng verandering geleidelijk.
- Bij een C: kom met feiten en wees precies.
Meer voorbeelden per stijl vind je in beter communiceren met DISC. De kernformule uit onze DISC-certificering: kennis over gedragsstijlen plus aanpassingsvermogen is next level samenwerken.
Hoe leer je jouw eigen normaal kennen?
De grootste stap zit niet bij de ander. Zolang je jouw eigen meetlat niet ziet, blijft elke afwijking op dommigheid lijken. Zie je die meetlat wel, dan verandert de idioot van de vergadering in een collega met een andere stijl. Hoe je die stijlen bij anderen herkent, lees je in mensen lezen met DISC.
Voor die eerste stap werken wij met You.Manual™: gebouwd op DISC, vijf stappen verder. In één rapport zie je je gedragsprofiel, aangevuld met mindset, zelfvertrouwen, personal branding en een toekomstkompas. En met de eigen AI-coach oefen je alvast het gesprek met precies die collega die jou gek maakt, voordat je het echt voert. Bekijk het You.Manual™-programma als je daar wilt beginnen.
En de volgende keer dat het woord idioot in je opkomt? Vraag je dan af welk gedrag je precies gek maakt. Grote kans dat het exact het gedrag is dat de ander als normaal heeft leren kennen. Wat zegt jouw ergernis eigenlijk over jouw eigen stijl?