"We doen het gewoon zo." De vergadering loopt nog geen tien minuten en het besluit is al gevallen. Jouw bezwaar is weggewuifd, alweer. Een collega die altijd doordramt heeft bijna altijd een dominante gedragsstijl: snel beslissen en koste wat kost grip houden op het resultaat. Goede kans dus dat het niets met jou te maken heeft.
DISC is een gedragsanalysemodel: het beschrijft waarneembaar gedrag langs vier stijlen, D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). In dit artikel lees je wat er achter dat drammen zit en wat jouw ergernis over jouw eigen stijl zegt. Plus: hoe je van botsen naar werkbare afspraken komt. Bij TalentFirst gebruiken we hiervoor You.Manual™, onze doorontwikkeling van DISC. Hoe dat rapport jou steviger laat staan naast een dominante collega, lees je verderop in dit artikel.
Waarom dramt mijn collega altijd door?
Grote kans dat je collega veel D in het profiel heeft. De D-stijl (rood) staat voor Dominant: extravert en taakgericht, met resultaat als kernwoord. Het motto van deze stijl is "Wat is het resultaat?"
Een D houdt van controle, competitie, snelheid en uitdagingen. Beslissen gaat snel en praten gaat direct. Geduld, details, luisteren en andermans gevoelens kosten deze stijl juist moeite.
Daaronder zit een angst die je van buiten niet ziet: controle verliezen. Wie doordramt, vecht in de eigen beleving voor het resultaat. Vertraging voelt voor een D als verlies van grip, dus gaat het gaspedaal dieper in. Het complete beeld van deze stijl vind je in ons artikel over de D-stijl.
Is drammen hetzelfde als kwade wil?
Nee. Drammen is bijna altijd een sterkte die doorschiet. Daadkracht wordt bij overgebruik dominantie: "mijn manier of de snelweg". Directheid wordt botheid. Competitiedrang maakt van elk overleg een wedstrijd.
Vanaf de andere kant van de tafel ziet het er heel anders uit. Jij ziet iemand die overal overheen walst; je collega ziet een team dat treuzelt terwijl de deadline nadert. Waarom irritant gedrag voor de ander volkomen logisch voelt, lees je in de ander is geen idioot.
En onthoud: iedereen vertoont meerdere gedragsstijlen. Een voorkeursstijl is geen hokje. Dezelfde collega die in de vergadering doordramt, kan thuis de geduldigste ouder van de straat zijn.
Wat zegt jouw ergernis over jouw eigen stijl?
Ergernis over drammen zegt ook iets over jou. Zoek jij eerst draagvlak en rust, dan heb je waarschijnlijk veel S (Stabiel) in je profiel. Wil je eerst alle feiten kloppend hebben, dan herken je je eerder in de C (Consciëntieus).
De botsing tussen D en S is het meest voorkomende stijlconflict: de D duwt door en de S trekt zich terug. Daarna escaleert de D en sluit de S zich af. Zo houden jullie elkaar precies op de verkeerde manier vast. Hoe die dynamiek werkt en wat eraan te doen is, lees je in samenwerken tussen een D en een S.
Het omgekeerde bestaat trouwens ook. Snelle collega's ergeren zich net zo hard aan bedachtzame; die kant beschreven we in 'mijn collega is zo traag'. Zelfde botsing, andere stoel.
Hoe ga je om met een collega die zijn zin doordrukt?
De sleutel heet in DISC de Platinum Regel: behandel anderen zoals zíj behandeld willen worden. Dat gaat een stap verder dan de Gouden Regel, die van jouw eigen voorkeuren uitgaat. Aanpassen betekent hier: je tempo en toon bijstellen, terwijl jij gewoon jezelf blijft. Voor een D werkt dit:
- Wees kort en bondig. Kom binnen drie zinnen tot de kern. Lange aanlopen voeden het ongeduld.
- Praat in resultaten. "Dit voorstel scheelt ons twee dagen werk" landt beter dan een verhaal over gevoel en proces.
- Geef keuzes. Leg twee of drie opties neer in plaats van één bezwaar. Zo houdt je collega het gevoel van controle en bepaal jij het speelveld.
- Blijf rustig en zakelijk. Emotie geeft een D onder druk geen houvast en werkt vaak als een rode lap.
- Claim een besluitmoment. "Ik kom er morgen om tien uur op terug" is concreet genoeg om te accepteren.
Meer concrete zinnen en valkuilen vind je in ons spiekbriefje voor het omgaan met een D-stijl.
Wanneer slaat drammen door naar intimideren?
Onder normale omstandigheden is een D ambitieus, besluitvaardig, competitief en zelfverzekerd. Loopt de druk op, dan verdubbelt de D de inzet: het tempo gaat omhoog en verzoeken worden eisen. Onder extreme druk kan het gedrag agressief en controlerend worden, en dat hoef je nooit normaal te vinden.
De triggers zijn voorspelbaar: verlies van controle en bemoeienis van anderen. Een D die ruimte en een duidelijke uitdaging heeft, dramt zichtbaar minder.
Begrip is geen vrijbrief. Benoem gedrag dat over jouw grens gaat, rustig en concreet: "Je onderbreekt me nu voor de derde keer. Ik maak eerst mijn punt af." Blijft het intimiderend, dan is dat een gesprek voor je leidinggevende, geen stijlverschil meer.
Hoe kom je van ergernis naar werkbare afspraken?
Afspraken over hoe jullie beslissen werken beter dan discussies over wie gelijk heeft. Drie afspraken die in de praktijk het verschil maken:
- Spreek af wie waarover beslist. Een D dramt vooral in grijs gebied. Duidelijk eigenaarschap haalt de wedstrijd eruit.
- Geef ruimte om te leiden waar dat kan. Een D met een eigen speelveld hoeft het jouwe niet over te nemen.
- Bouw een vast bezwaarmoment in. Bijvoorbeeld: elk groot besluit krijgt een dag bedenktijd voordat het definitief is. Dan hoeft niemand ter plekke te winnen.
Zelfkennis maakt dit alles een stuk makkelijker. In een You.Manual™-rapport zie je zwart op wit hoe jouw stijl reageert zodra iemand druk zet. Buig je mee, klap je dicht, of ga je er juist vol tegenin? You.Manual™ is gebouwd op DISC, vijf stappen verder: één persoonlijk rapport met je gedragsprofiel, plus je mindset, zelfvertrouwen, personal branding en een toekomstkompas. Er zit ook een eigen AI-coach bij. Die coach kun je letterlijk vragen hoe jij morgen het gesprek met je drammerige collega aanpakt. Je vindt het via het You.Manual™-programma.
Jouw collega dramt, dat is helder. De interessantere vraag gaat over jou. Wat doe jij op het moment zelf: meebuigen, dichtklappen of benoemen? Wie zichzelf kent, kiest. Wat kies jij de volgende keer?