Je eigen aandeel in een conflict zit meestal in je sterkste kant. Onder druk gebruik je die kant net iets te hard, en daar begint de wrijving. Een D wordt bot, een I belooft te veel, een S zwijgt te lang en een C blijft kritiek geven. Herken je dat patroon bij jezelf, dan kun je het conflict kleiner maken.
DISC is een gedragsmodel met vier stijlen: Dominant (D), Invloed (I), Stabiel (S) en Consciëntieus (C). Het beschrijft zichtbaar gedrag, het deel boven de waterlijn. Iedereen gebruikt alle vier, alleen niet even vaak. TalentFirst werkt met You.Manual™, een doorontwikkeling van DISC die jouw gedrag onder druk naast je sterke punten zet. Hoe dat helpt bij je eigen aandeel, komt verderop in dit artikel aan bod.
Wat betekent je eigen aandeel in een conflict?
Je eigen aandeel is het deel van het conflict dat door jouw gedrag groter werd. De schuldvraag mag je daarbij even laten liggen. In bijna elk conflict doen beide kanten iets wat de spanning voedt, vaak zonder kwade bedoeling.
DISC laat zien waar dat gedrag vandaan komt. Elke stijl heeft sterke kanten die bij overgebruik omslaan in valkuilen. Directheid wordt botheid. Geduld wordt passiviteit. Wat in een rustige week werkt, schuurt in een gespannen week.
Daar komt een tweede patroon bij. Wat jou het meest raakt, hangt samen met de grootste angst van je stijl. Voor een D is dat controle verliezen, voor een I afwijzing, voor een S verandering en conflict, voor een C fouten maken. Raakt een situatie die angst, dan reageer je sneller vanuit je valkuil.
Hoe ziet het aandeel van een D-stijl in een conflict eruit?
Een D-stijl is gericht op resultaat en wil door. In een conflict wordt die daadkracht snel een duw. Je zegt precies wat je denkt, zonder filter. Of je beslist alvast, terwijl de ander nog nadenkt.
Onder druk wordt een D eisend en ongeduldig, en dat voelt voor anderen al snel intimiderend. De inhoud van je punt kan best kloppen. Alleen hoort de ander vooral de druk. Een goede toetsvraag achteraf: "Heb ik gevraagd hoe de ander het ziet, of heb ik alleen gezegd hoe het zit?"
Hoe ziet het aandeel van een I-stijl in een conflict eruit?
Een I-stijl is mensgericht en enthousiast. In een conflict wil een I vooral dat de sfeer goed blijft. Dan praat je een probleem weg met een grap. Of je belooft meer dan je kunt waarmaken, zodat het gesprek weer licht wordt.
Onder druk gaat een I sneller praten en wordt die oppervlakkiger. Wat warm bedoeld is, komt dan opdringerig over. Signalen die niet in het positieve verhaal passen, schuif je opzij.
Kijk dus eens naar je beloftes. Welke afspraak maakte je vooral om de spanning weg te nemen? En kun je die echt nakomen?
Hoe ziet het aandeel van een S-stijl in een conflict eruit?
Een S-stijl zoekt harmonie en luistert goed. Juist daardoor blijft het aandeel van een S vaak onzichtbaar. Je zegt ja terwijl je nee bedoelt. Je laat een probleem liggen, omdat het gesprek spanning geeft. Zo groeit iets kleins uit tot iets groots.
Onder druk trekt een S zich terug en gaat die het gesprek uit de weg. Bij veel druk kan dat omslaan in koppigheid of passief-agressief gedrag. Voor de ander is dat lastig te lezen, want het leek toch allemaal goed. Het aandeel van een S zit dus vaak in wat die niet zegt. Waar ben jij het eigenlijk mee oneens, en weet iemand dat?
Hoe ziet het aandeel van een C-stijl in een conflict eruit?
Een C-stijl is gericht op kwaliteit en denkt kritisch. In een conflict wordt dat snel een zoektocht naar de fout. Je wijst gaten aan in het werk van de ander. Je verdedigt je eigen aanpak met feiten. En je blijft analyseren, terwijl de ander vooral wil horen dat je het ziet.
Onder druk wordt een C bot en sceptisch. Anderen lezen dat als negatief. En omdat een C fouten maken het lastigst vindt, voelt een eigen aandeel erkennen extra zwaar. Let daarom op de toon van je kritiek. Heb je ook gezegd wat er wel goed ging?
Hoe herken je je eigen aandeel als je midden in een conflict zit?
Midden in een conflict zie je vooral wat de ander doet. Je eigen gedrag valt dan in je blinde vlek. Deze vragen helpen om toch naar je eigen kant te kijken.
- Welke sterke kant heb je net te hard gebruikt? Denk aan snelheid, enthousiasme, geduld of precisie.
- Welke angst werd er geraakt? Controle kwijt, niet gewaardeerd, onrust, of een fout op jouw naam.
- Hoe kwam jouw gedrag bij de ander binnen? Wat jij bedoelde en wat de ander zag, zijn twee verschillende dingen.
- Wat heb je ingeslikt of uitgesteld? Ook zwijgen is gedrag.
Wat je eigen stijl je niet laat zien, lees je in je blinde vlekken ontdekken. Hoe de vier stijlen een conflict aanpakken, staat in de vier conflictstijlen.
Wat doe je met je eigen aandeel in een conflict?
Benoem het, kort en zonder jezelf af te branden. Een zin als "Ik heb te snel doorgedrukt" of "Ik heb te lang niets gezegd" haalt vaak meer spanning weg dan een lange uitleg. Het geeft de ander ruimte om ook naar het eigen deel te kijken.
Pas daarna je gedrag aan. Dat is de Platinum Regel: behandel anderen zoals zij behandeld willen worden. Aanpassingsvermogen is in DISC de bereidheid en het vermogen om je gedrag af te stemmen op de ander. Aanpassen is iets anders dan nadoen. Je verandert je tempo of je toon, en je blijft jezelf.
- D-stijl: vertraag, en vraag naar het gevoel van de ander voordat je beslist.
- I-stijl: beloof minder, luister langer en maak één concrete afspraak.
- S-stijl: zeg hardop waar je het mee oneens bent, liefst vroeg.
- C-stijl: noem ook wat goed ging, en erken het gevoel achter de kritiek.
Botst jouw stijl met je tegenpool, dan helpt conflict tussen tegenpolen oplossen. Hoort er een excuus bij, kijk dan bij excuses aanbieden per stijl.
Wat laat een You.Manual™-rapport zien over je eigen aandeel?
In een You.Manual™-rapport staan je valkuilen en je gedrag onder druk in hetzelfde document als je sterke punten. Zo zie je zwart op wit welke kracht bij jou omslaat als het spannend wordt. Met de eigen AI-coach loop je een concreet conflict door: wat er gebeurde, wat jij deed en welke zin je morgen kunt zeggen. You.Manual™ is gebouwd op DISC, vijf stappen verder, met ook mindset, zelfvertrouwen, personal branding en een toekomstkompas. Wil je je eigen patroon leren kennen? Kijk dan bij het You.Manual™-programma.
Je eigen aandeel is het deel van een conflict waar je zelf invloed op hebt. Dat maakt het de beste plek om te beginnen. Welk conflict speelt er nu bij jou, en welke sterke kant gebruik je daarin net iets te hard?