Je blinde vlekken ontdek je door het verschil op te zoeken tussen hoe jij jezelf ziet en hoe anderen je meemaken. Dat verschil zit vaak in je sterkste gedrag. Wat jou vanzelf afgaat, valt je zelf niet meer op. Anderen merken het wel, vooral als je het te ver doorzet.
Dit artikel laat zien waar die vlekken per gedragsstijl meestal zitten. En hoe je ze in vijf stappen boven water krijgt. Bij TalentFirst werken we daarvoor met You.Manual™, onze doorontwikkeling van DISC. Wat dat bij dit onderwerp toevoegt, lees je verderop.
Wat is een blinde vlek in gedrag?
Een blinde vlek is gedrag dat anderen bij jou zien en dat jij zelf niet opmerkt. Het is geen geheim en geen karakterfout. Het is de plek waar je eigen spiegel niet komt.
Neem de collega die niet doorheeft dat elk overleg na tien minuten over het eigen project gaat. Of iemand die zichzelf rustig noemt, terwijl het team die rust ervaart als afstand. Iedereen ziet het gedrag, behalve degene die het laat zien.
DISC helpt hier, omdat het over waarneembaar gedrag gaat. DISC is een gedragsanalysemodel met vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). Het beschrijft wat boven de waterlijn zichtbaar is: hoe je praat en hoe je beslist. Dat is precies het deel dat anderen van je zien. De volledige uitleg staat in DISC: de complete gids.
Waarom zie je je eigen blinde vlekken niet?
Je beoordeelt jezelf op je bedoelingen, en anderen beoordelen je op je gedrag. Jij weet dat je kortaf bent omdat je haast hebt. De ander hoort alleen dat je kortaf bent.
En een blinde vlek is bijna altijd een kracht die te hard staat. Elke stijl heeft sterke kanten die bij overgebruik omslaan. Omdat het om je kracht gaat, voelt het niet als een probleem. Het voelt als jezelf.
Je kijkt ook vanuit je eigen stijl naar anderen. De Gouden Regel zegt: behandel een ander zoals jij behandeld wilt worden. Zo geef je de ander vooral wat jij zelf prettig vindt. De Platinum Regel van DISC draait dat om: behandel anderen zoals zij behandeld willen worden. Wie dat serieus probeert, stuit vanzelf op de eigen blinde vlekken.
Welke blinde vlekken horen bij jouw DISC-stijl?
Elke stijl heeft een eigen kracht die de vlek veroorzaakt. Iedereen heeft alle vier de stijlen in zich. Kijk dus vooral naar de stijl die bij jou het sterkst is.
- D (rood): daadkracht en directheid. Te hard gezet wordt dat dominantie en botheid. Jij noemt het efficiënt, de ander voelt zich weggezet.
- I (geel): enthousiasme en optimisme. Te hard gezet wordt dat meer beloven dan je waarmaakt en signalen negeren. Voor jou voelt het als energie. Je omgeving ziet vooral veel nieuwe plannen die blijven liggen.
- S (groen): geduld en harmonie. Te hard gezet wordt dat conflicten vermijden en ja zeggen terwijl je het oneens bent. Jij bewaart de vrede, de ander weet niet wat je echt vindt.
- C (blauw): nauwkeurigheid en kritisch denken. Te hard gezet wordt dat perfectionisme en overal gaten in schieten. Collega's horen dan vooral wat er mis is, ook als het meeste goed is.
Onder druk worden die vlekken groter. Een D wordt ongeduldig en eisend. Een I gaat sneller en oppervlakkiger praten. Een S trekt zich terug, en een C wordt bot en sceptisch. Hoe dat bij de D stap voor stap oploopt, lees je in de escalatieladder van de D-stijl.
Hoe ontdek je je blinde vlekken in vijf stappen?
- Begin bij je sterkste kracht. Schrijf op waar je goed in bent. Vraag je daarna af hoe dat eruitziet als je het te ver doorzet. Daar zit je eerste kandidaat. Hoe je die kracht vindt, lees je in Je sterke punten ontdekken.
- Let op wat steeds terugkomt. Hoor je van verschillende mensen hetzelfde, in andere woorden? Dan is het geen toeval. Eén opmerking is een mening, drie keer dezelfde is een patroon.
- Vraag naar gedrag, niet naar een oordeel. "Wat doe ik als ik onder druk sta?" levert meer op dan "Wat vind je van me?" Een concrete vraag geeft een concreet antwoord.
- Kijk naar je irritaties. Wat je stoort aan een ander, zegt vaak iets over het verschil met je eigen stijl. Een C die zich ergert aan de losse aanpak van een I, ziet vaak niet hoeveel die I met warmte bereikt.
- Zet het zwart op wit. Een gedragsanalyse geeft woorden aan wat je vaag voelde. Leg die naast wat je bij stap 2 en 3 hoorde. Waar de twee elkaar raken, zit het inzicht.
Luister bij stap 3 zonder je te verdedigen. Bedank en schrijf het op. Of het klopt, beslis je pas een dag later.
Wat laat een DISC-rapport zien van je blinde vlekken?
Een DISC-rapport beschrijft je valkuilen en je stressgedrag vanuit je eigen gedragsstijl. Dat is waardevol, want zo benoem je die dingen zelf zelden. Je leest ze zwart op wit, in gewone taal.
Weet wel wat het rapport is: zelfperceptie. Het beschrijft hoe jij jezelf ziet, niet hoe anderen je zien. Ongeveer 80 procent herkenning is normaal. Juist die laatste 20 procent is interessant. Denk je ergens "dat ben ik niet", vraag het dan na bij iemand die je goed kent.
De energielijn geeft nog een aanwijzing. Een DISC-rapport toont scores van 0 tot 100, met een middenlijn op 50. Gedrag boven de 50 is goed zichtbaar en geeft je energie. Je hoogste scores zijn dus het gedrag dat anderen het vaakst van je zien. Daar liggen je krachten, en daar liggen ook je blinde vlekken. Meer daarover in Wat is de energielijn in DISC?
In You.Manual™ lees je je sterke punten en je stressgedrag in één samenhangend rapport, naast elkaar. Zo zie je in één keer welke kracht onder druk de vlek wordt. You.Manual™ is gebouwd op DISC, vijf stappen verder: ook je mindset, zelfvertrouwen, personal branding en toekomstkompas krijgen een plek, met een eigen AI-coach erbij.
Wat doe je als je een blinde vlek hebt gevonden?
Je hoeft een blinde vlek niet weg te werken. Het is je kracht, alleen te hard gezet. Zie het als een kraan: de kracht blijft, jij bepaalt hoe ver die openstaat.
Begin klein. Kies één vast moment per week waarop je vlek meestal opspeelt, zoals het teamoverleg. Spreek vooraf met jezelf af wat je anders doet. Een D laat eerst twee anderen aan het woord. Een S zegt één keer hardop wat die echt vindt.
Aanpassen is geen imiteren. Je past tempo en toon aan, en blijft jezelf. Dat heet aanpassingsvermogen: de bereidheid en het vermogen om je gedrag af te stemmen op de ander. Hoe je dat opbouwt, lees je in DISC en persoonlijke groei.
Wil je eerst breder kijken naar wie je bent? Begin dan bij Jezelf leren kennen met DISC. Blinde vlekken zijn daar één hoofdstuk van.
Welke kracht van jou zou een collega als eerste noemen, als je vraagt waar er soms te veel van is?