Een persoonlijke SWOT-analyse maak je door vier vakken te vullen: je sterktes, je zwaktes, je kansen en je bedreigingen. De eerste twee gaan over jou, de laatste twee over je omgeving. Zo'n SWOT klopt pas als je die binnenkant niet uit je hoofd invult, maar uit hoe je je werkelijk gedraagt.
Daar gaat het vaak mis. Mensen schrijven bij sterktes op waarvoor iemand ze ooit prees, en bij zwaktes wat een leidinggevende eens noemde. Je gedragsprofiel geeft een steviger vertrekpunt. Bij TalentFirst werken we met You.Manual™, onze doorontwikkeling van DISC. Halverwege lees je wat dat bij een SWOT concreet doet. Eerst de vakken zelf.
Wat is een persoonlijke SWOT-analyse?
Een persoonlijke SWOT-analyse is een overzicht van vier vakken over jezelf. SWOT staat voor Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats. In het Nederlands: sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen. Organisaties gebruiken het model al lang voor hun strategie. Voor jezelf werkt het net zo goed.
De verdeling is simpel. Sterktes en zwaktes zitten in jou: je gedrag, je manier van werken. Kansen en bedreigingen zitten buiten jou: een rol, een team, een markt, een verandering. Het nut zit in de verbinding. Welke kans past bij jouw sterktes? Welke bedreiging raakt precies je zwakke plek?
Waarom klopt een persoonlijke SWOT vaak niet?
Omdat je bij de binnenkant op je geheugen vaart. Een compliment van drie jaar terug wordt een sterkte. Een kritische opmerking uit een beoordeling wordt een zwakte. Wat je elke dag moeiteloos doet, komt er vaak niet in. Dat valt je zelf namelijk niet op.
Er speelt nog iets. Veel sterktes en zwaktes zijn hetzelfde gedrag, in een andere dosis. Wie besluitvaardig is, beslist soms te snel. Wie geduldig is, wacht soms te lang. Zet je die twee in losse vakken zonder verband, dan mis je het belangrijkste inzicht van je SWOT.
Wat is DISC en hoe helpt het bij je SWOT?
DISC is een model voor gedragsanalyse dat waarneembaar gedrag beschrijft in vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). Iedereen heeft alle vier de stijlen in zich, meestal met één of twee voorkeuren. DISC is geen test. Er zijn geen goede of slechte uitkomsten.
Voor je SWOT is dat handig. Een gedragsprofiel noemt je sterke kanten en je valkuilen in één taal. Zo zie je meteen hoe ze samenhangen. Hoe je jouw stijl leert herkennen, lees je in Jezelf leren kennen met DISC.
Hoe vul je je sterktes en zwaktes in met je gedragsprofiel?
Begin bij je sterktes en vraag bij elke sterkte wat er gebeurt als je er te veel van doet. Het antwoord is vaak je zwakte. Zo hangen de twee vakken aan elkaar vast. Per stijl ziet dat er zo uit:
| Stijl | Sterkte | Wordt bij overgebruik |
|---|---|---|
| D (rood) | Daadkracht, directheid | Overheersen, botheid |
| I (geel) | Enthousiasme, creativiteit | Meer beloven dan kan, veel beginnen en weinig afmaken |
| S (groen) | Geduld, loyaliteit | Eindeloos afwachten, geen nee kunnen zeggen |
| C (blauw) | Nauwkeurigheid, analytisch vermogen | Perfectionisme, blijven onderzoeken zonder te besluiten |
Schrijf je zwakte daarom op als een sterkte die doorschiet. "Ik ben ongeduldig" wordt dan: "mijn tempo is hoog, en soms laat ik daardoor mensen achter." Dat leest eerlijker en je weet meteen waar je aan kunt werken. Meer over het vinden van je krachten staat in Je sterke punten ontdekken.
Dit is het vak waar You.Manual™ je zoekwerk scheelt. In een You.Manual™-rapport staan je krachten naast de valkuil waarin ze kunnen doorschieten. Je begint je SWOT dus niet bij een leeg vel. You.Manual™ is gebouwd op DISC, vijf stappen verder: naast je gedragsprofiel krijg je inzicht in je mindset, zelfvertrouwen, personal branding en een toekomstkompas. Met de eigen AI-coach spar je over wat in welk vak hoort.
Hoe vind je kansen en bedreigingen die bij jouw stijl passen?
Kansen vind je in situaties waarin je gedrag je energie geeft. In een DISC-rapport loopt een energielijn op 50. Gedrag boven die lijn is goed zichtbaar en levert je energie op. Gedrag eronder kost je energie. Een kans is dus een rol of klus die vraagt om gedrag boven jouw lijn.
Bedreigingen vind je aan de andere kant. Een omgeving die langdurig gedrag van onder je lijn vraagt, slijt. Kijk ook naar wat elke stijl het meest vreest. Bij D is dat controle verliezen, bij I afwijzing, bij S verandering en bij C fouten maken. Komt zo'n situatie op je af, zoals een reorganisatie voor iemand met een S-voorkeur? Zet die situatie dan in het vak bedreigingen, met wat je eraan kunt doen. Hoe je bijhoudt wat je energie geeft en kost, lees je in Energiegevers en energievreters.
Hoe ziet een voorbeeld van een persoonlijke SWOT eruit?
Neem iemand met een duidelijke S-voorkeur die werkt als teamondersteuner. Een SWOT op basis van dat profiel kan er zo uitzien:
- Sterktes: goede luisteraar, betrouwbaar, geduldig, houdt het team bij elkaar.
- Zwaktes: zegt snel ja, ook als het niet past. Stelt lastige gesprekken uit om de rust te bewaren.
- Kansen: een rol als aanspreekpunt voor nieuwe collega's, waar luisteren en rust het verschil maken.
- Bedreigingen: een reorganisatie met veel onduidelijkheid. Een nieuw team waarin snel beslissen de norm is.
Kijk naar de lijnen tussen de vakken. De kans past bij de sterktes. De bedreiging raakt precies de zwaktes. Daar zit je actie: wie weet dat een reorganisatie spannend wordt, kan vooraf om duidelijkheid vragen in plaats van af te wachten.
Hoe toets je je persoonlijke SWOT bij anderen?
Laat je SWOT lezen door twee of drie mensen die je goed kennen. Een gedragsprofiel is gebaseerd op hoe je jezelf beschrijft. Rond de 80 procent herkenning is normaal, dus niet alles hoeft te kloppen. Anderen zien vaak wat jij mist.
Stel één vraag: "Wat ontbreekt hier, of staat in het verkeerde vak?" Let vooral op de zwaktes die je zelf niet opschreef. Hoe je die vindt, staat in Je blinde vlekken ontdekken. Wil je verder graven, dan helpen de vragen uit Zelfreflectievragen die je verder brengen.
Een SWOT is nooit af. Je omgeving verandert, dus je kansen en bedreigingen schuiven mee. Je basisstijl, je natuurlijke gedrag als je geen rekening houdt met anderen, stabiliseert volgens DISC rond je 25e. Je sterktes en zwaktes vormen dus je vaste anker. Welke kans ligt er nu al, die precies past bij wat jou moeiteloos afgaat?