Wie voor het eerst leidinggevende wordt, neemt de eigen gedragsstijl mee de nieuwe rol in. In de eerste maanden zie je die stijl het sterkst terug. Je ziet het in hoe je beslist, en in wat je laat liggen. Ken je je eigen stijl, dan zie je ook waar je eerste valkuil zit. En dan leer je je team kennen voordat je gewoontes vastroesten.
Bij TalentFirst kijken we daar met You.Manual™ naar, onze doorontwikkeling van DISC. Wat dat een startende leidinggevende oplevert, staat verderop in dit artikel.
DISC is een gedragsanalysemodel dat waarneembaar gedrag beschrijft in vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). Het model gaat terug op het werk van psycholoog William Moulton Marston uit 1928. Je voorkeursstijl is de stijl die je het vaakst laat zien. Iedereen vertoont alle vier, maar meestal springt er één uit.
Waarom is de eerste periode als leidinggevende zo lastig?
Tot gisteren keek iedereen naar je eigen werk. Vanaf vandaag telt wat je team voor elkaar krijgt. Dat is een andere sport, en je speelt die met de reflexen die je als vakmens hebt opgebouwd.
Die reflexen komen uit je voorkeursstijl. Onder druk val je erop terug, en een nieuwe rol geeft druk. Je wilt laten zien dat je de keuze waard bent. Juist dan doe je meer van wat je altijd deed, ook als je team iets anders nodig heeft.
Hier komt de Platinum Regel van pas: behandel de ander zoals die behandeld wil worden. Dat is een stap verder dan de Gouden Regel, waarbij je de ander behandelt zoals jij zelf behandeld wilt worden. Wie net begint, past vaak onbewust die Gouden Regel toe. Je stuurt je team aan zoals jij graag aangestuurd wordt.
Welke valkuil hoort bij jouw DISC-stijl als nieuwe leidinggevende?
Elke stijl heeft sterke kanten die bij overgebruik omslaan in valkuilen. In een nieuwe rol gaat dat sneller dan je denkt. Hieronder per stijl de valkuil die in de startfase op de loer ligt.
Voor het eerst leidinggevende met een D-stijl
Een D-stijl is daadkrachtig en direct. Handig, als iemand een knoop moet doorhakken. De valkuil: je doet het werk liever zelf dan dat je het uitlegt. Delegeren voelt trager dan zelf doorpakken, dus je trekt alles naar je toe.
Ook je directheid valt in de nieuwe rol anders. Als collega was het eerlijk, als leidinggevende kan het intimiderend overkomen. Neem de eerste weken bewust tijd om te luisteren voordat je beslist. Heb je zelf D-stijlen in je team, dan willen die vooral het doel en de deadline horen. Hoe je zo'n medewerker motiveert en taken geeft, lees je in leidinggeven aan een D-stijl.
Voor het eerst leidinggevende met een I-stijl
Met een I-stijl merkt je team meteen dat er iemand met energie aan het roer staat. Je bent enthousiast en krijgt mensen makkelijk mee. Waar het knelt: je wilt aardig gevonden worden. De angst voor afwijzing maakt lastige gesprekken zwaar, en dan blijft kritiek hangen of komt die te zacht aan.
In het enthousiasme van het begin belooft een I-stijl soms ook meer dan waar te maken valt. Schrijf afspraken op en kom erop terug. Structuur werkt voor jou als vangnet, zodat je energie ergens landt.
Voor het eerst leidinggevende met een S-stijl
Een S-stijl luistert goed en is geduldig, loyaal en betrouwbaar. Je team voelt zich veilig bij je, en dat is veel waard in een periode van verandering. De valkuil zit in nee zeggen. Conflicten ga je liever uit de weg, en problemen die blijven liggen, worden groter.
Een tweede valkuil is werk van anderen overnemen om de vrede te bewaren. Oefen in de eerste maanden met kleine, duidelijke grenzen. Je hoeft geen D-stijl te worden om helder te zijn. Hoe een S-stijl zelf het liefst aangestuurd wordt, lees je in leidinggeven aan een S-stijl. Handig, want het zegt ook iets over jou.
Voor het eerst leidinggevende met een C-stijl
Bij een C-stijl kloppen de afspraken. Je werkt nauwkeurig en grondig, dus je team weet waar het aan toe is. Het risico is perfectionisme. Je wilt alles eerst goed uitzoeken en besluit daardoor te laat. Ook feedback geven en emotionele situaties kosten een C-stijl moeite.
Daar komt bij dat een C-stijl graag zelfstandig werkt en informatie soms voor zich houdt. Als leidinggevende is delen juist je werk. Spreek met jezelf af wanneer iets goed genoeg is. En vertel je team wat je weet, ook als het nog niet af is.
Hoe leer je je nieuwe team kennen in de eerste weken?
Begin met kijken en vragen, en wacht nog even met veranderen. Elk teamlid heeft een eigen stijl, en die zie je terug in kleine dingen. Wie reageert meteen in een overleg, en wie komt pas na afloop met een mening? Wie vraagt eerst naar het waarom?
Plan in de eerste weken met iedereen een kort gesprek. Vraag wat diegene nodig heeft om goed te werken, en hoe die feedback het liefst krijgt. Een D-stijl wil het kort en to the point. Een I-stijl waardeert een persoonlijke opening. Een S-stijl heeft baat bij rust en voorspelbaarheid. Een C-stijl wil vooraf weten waar het gesprek over gaat. Hoe je een C-stijl informatie en feedback geeft, lees je bijvoorbeeld in leidinggeven aan een C-stijl.
Wees zuinig met labels. DISC zet mensen niet in hokjes. Iedereen laat meerdere stijlen zien, afhankelijk van de situatie. Wat je ziet, is een begin van een gesprek en geen oordeel.
Waarom begint goed leidinggeven bij kennis van jezelf?
Je kunt je pas aanpassen aan een ander als je weet waar je zelf staat. Aanpassingsvermogen is de bereidheid en het vermogen om je gedrag af te stemmen op iemand anders. Je blijft daarbij jezelf. Je past je tempo en toon aan, maar je imiteert de ander niet.
Een nieuwe leidinggevende die de eigen stijl kent, ziet eerder waar het wringt. Je merkt dat je weer alles zelf doet. Of dat je een lastig gesprek voor de derde keer uitstelt. Op dat moment heb je een keuze, en die keuze is je nieuwe vak.
Daar helpt You.Manual™ bij: gebouwd op DISC, vijf stappen verder. Naast je gedragsprofiel kijk je naar mindset, zelfvertrouwen, personal branding en je toekomstkompas, met een eigen AI-coach om op terug te vallen. Voor een startende leidinggevende is vooral dat zelfvertrouwen interessant. In de eerste maanden twijfel je vaker of je het goed doet. Dan helpt het om te weten waar je stevig staat. Hoe je daarna je team per stijl aanstuurt, lees je in leidinggeven met DISC.
Wat doe je in de eerste maanden als nieuwe leidinggevende?
- Breng je eigen stijl in kaart, zodat je weet waar je reflexen liggen.
- Voer met elk teamlid een kennismakingsgesprek over werkwijze en behoeften.
- Kies de valkuil van je eigen stijl en vraag iemand in je omgeving om je erop te wijzen.
- Pas de Platinum Regel toe bij het verdelen van werk en het geven van feedback.
- Kijk na een paar maanden terug: wat werkt, en waar val je nog terug op oude gewoontes?
Begeleid je als coach of HR-professional mensen die net leidinggevende zijn geworden? Dan kun je dit werk zelf met hen doen via de You.Manual™-certificering.
Je oude rol heeft je gebracht waar je nu staat. Welke reflex uit die rol neem je mee, en welke laat je bewust achter?