Zelfvertrouwen op het werk groeit waar je gedragsstijl zich thuis voelt, en het wankelt waar je grootste angst ligt. Bij de D-stijl is die angst controle verliezen, bij de I-stijl afwijzing. Bij de S-stijl zijn het verandering en conflict, en bij de C-stijl fouten maken.
Elke stijl heeft dus een eigen bron en een eigen zwakke plek. DISC kent geen betere of slechtere stijl, ook niet als het om zelfvertrouwen gaat. Het zelfvertrouwen van een S klinkt alleen anders dan dat van een D.
Bij TalentFirst werken we met You.Manual™, onze doorontwikkeling van DISC. Daarin heeft zelfvertrouwen een eigen plek naast je gedragsprofiel. Wat dat toevoegt, lees je onderaan dit artikel. Eerst de basis: wat je stijl zegt over je zelfvertrouwen.
Wat zegt DISC over zelfvertrouwen?
DISC is een gedragsanalysemodel. Het beschrijft hoe je je gedraagt en communiceert, langs twee assen: introvert tegenover extravert, en taakgericht tegenover mensgericht. Daaruit volgen vier stijlen: Dominant (D), Invloed (I), Stabiel (S) en Consciëntieus (C).
DISC meet zelfvertrouwen niet rechtstreeks. Het model meet gedragsvoorkeur, geen emotionele veerkracht. Een angstige D en een kalme D reageren onder druk heel anders, maar DISC behandelt ze hetzelfde. Wat DISC wel laat zien: waar je energie van krijgt en waar je bang voor bent. En hoe je reageert als het spannend wordt. Daar kun je veel uit halen over je zelfvertrouwen.
Let ook op het verschil tussen zichtbaar en aanwezig. Extravert gedrag klinkt stellig: "Dat is zo!" Introvert gedrag klinkt voorzichtiger: "Ik denk dat..." Wie stellig praat, lijkt zekerder. Dat is een kenmerk van de stijl, geen maat voor wat er onder zit.
Waar komt het zelfvertrouwen van de D-stijl vandaan?
De D-stijl (rood) groeit op uitdagingen en op het gevoel de touwtjes in handen te hebben. Een extraverte, taakgerichte stijl met resultaat als kernwoord. Op een gewone werkdag komt een D zelfverzekerd en besluitvaardig over.
Het wankelt bij controleverlies. De grootste angst van de D is controle verliezen, resultaten niet halen of gebruikt worden. Bemoeienis van anderen en hulpeloosheid zijn de stresstriggers. Onder druk verdubbelt een D de inzet. Directheid wordt dan eisend, en onafhankelijkheid wordt hulp weigeren en alles zelf doen. Meer daarover lees je in als de sterke punten van de D-stijl doorslaan. Wil je een D steunen? Geef waardering kort, op het resultaat en meteen.
Waarom wankelt het zelfvertrouwen van de I-stijl bij afwijzing?
De I-stijl (geel) leeft van contact: positieve feedback, aandacht, samenwerken en erkenning. Deze stijl is extravert en mensgericht, met inspiratie als kernwoord. In een levendig team met ruimte voor ideeën bloeit een I op.
De grootste angst van de I is afwijzing: niet leuk gevonden worden. Ook isolatie en herhalend werk zijn stresstriggers, zeker met weinig sociaal contact erbij. Onder druk gaat een I sneller praten en zichzelf meer aanprijzen. Voor de omgeving oogt dat zelfverzekerd, terwijl de spanning eronder juist met afwijzing te maken kan hebben.
Een I bloeit op bij publieke erkenning, het liefst met de namen van de mensen die meehielpen. Wil je een bron die niet van applaus afhangt? Dan zit de groeistap in kiezen wat eerst moet en taken afmaken.
Hoe ziet zelfvertrouwen eruit bij de S-stijl?
De S-stijl (groen) groeit in een veilige, voorspelbare omgeving met oprechte waardering en goed teamwork. Introvert en mensgericht, met harmonie als kernwoord. Een S is loyaal, geduldig, betrouwbaar en een goede luisteraar.
Verandering en confrontatie brengen het aan het wankelen. De grootste angst van de S is verandering, verlies van zekerheid en conflict. Stresstriggers zijn confrontatie, snelle verandering, een vijandige sfeer op het werk en gedwongen stellig moeten zijn. Onder druk trekt een S zich terug en vermijdt het gesprek. Van buiten kan dat lijken op weinig zelfvertrouwen. In DISC-termen is het de stressreactie van een stijl die harmonie zoekt.
Een S heeft baat bij tijd om na te denken en bij verandering in kleine stappen. Lof werkt het best als die persoonlijk en oprecht is. De groeistap zit in uitspreken en grenzen stellen. Daarover gaat ook nee zeggen per DISC-stijl.
Waar wankelt het zelfvertrouwen van de C-stijl?
De C-stijl (blauw) rust op kennis: de juiste informatie en controle over het eigen werk. Ook de C is introvert, maar dan taakgericht, met kwaliteit als kernwoord. Een goed voorbereide C staat stevig.
De grootste angst van de C is fouten maken en kritiek krijgen op de kwaliteit. Chaos, te weinig informatie, onduidelijke rollen en situaties zonder grip zijn de stresstriggers. Een C wil vooral niet verrast worden. Onder druk wordt nauwkeurigheid perfectionisme en wordt analyseren niet meer kunnen kiezen: nog één check, nog één bron. Lof werkt bij een C het best feitelijk en niet te enthousiast, met de reden erbij. Lees ook perfectionisme loslaten zonder je lat te verlagen.
Waarom voelt nieuw gedrag als onzekerheid?
De energielijn ligt in een DISC-rapportage op 50, op een schaal van 0 tot 100. Gedrag boven die lijn is goed zichtbaar en levert je energie op. Gedrag onder die lijn kost energie om te laten zien. Meer uitleg vind je bij de energielijn.
Vraagt je werk om gedrag onder je energielijn, dan voelt dat al snel onzeker. Denk aan een S die moet onderhandelen, of een C die moet improviseren. Een D die geduldig moet afwachten. Of een I die een week lang cijfers controleert. Dat ongemak zegt iets over energie. Over wat je kunt, zegt het weinig.
Hoe bouw je zelfvertrouwen op vanuit je eigen stijl?
Aanpassingsvermogen is in DISC de bereidheid en het vermogen om je gedrag aan te passen. Aanpassen is iets anders dan imiteren. Je hoeft geen D te worden om stevig te staan. Je breidt je gedrag uit en houdt je eigen stijl.
- D-stijl: zoek zekerheid ook bij anderen. Leg een besluit eerst voor aan iemand die je vertrouwt, en zeg hardop wat die persoon bijdroeg.
- I-stijl: maak één ding af voordat je het volgende begint. Kijk aan het eind van de week terug op wat er af is.
- S-stijl: zeg in een overleg één keer je mening voordat je weet hoe de rest erover denkt. Bereid die zin gerust vooraf voor.
- C-stijl: laat een eerste versie zien voordat die af is. Deel je kennis voordat het voelt alsof die compleet is.
Herken je jezelf in meer dan één stijl? Dat is heel gewoon. Iedereen laat meerdere stijlen zien, meestal met één voorkeursstijl. Wil je verder kijken, lees dan het groeipad van de D, de I, de S of de C.
Wat voegt You.Manual™ toe aan zelfvertrouwen?
You.Manual™ is gebouwd op DISC en gaat vijf stappen verder, met mindset, zelfvertrouwen, personal branding, toekomstkompas en een eigen AI-coach. Bij dit onderwerp is dat de laag die DISC openlaat. DISC laat zien waar je stijl zich thuis voelt. In You.Manual™ staat je zelfvertrouwen als eigen onderwerp naast dat gedragsprofiel. En een situatie die je onzeker maakt, kun je met de AI-coach vooraf doordenken.
Zelfvertrouwen groeit waar je je thuis voelt. En die plek kun je groter maken. Op welk moment stond jij deze week het stevigst, en wat zegt dat over je stijl?