DISC beschrijft je voorkeursstijl: hoe je meestal communiceert en reageert. De Roos van Leary beschrijft een interactie: welk gedrag jij in een gesprek laat zien en wat dat bij de ander oproept. Mensen halen de twee vaak door elkaar, want allebei werken ze met twee assen en een cirkel.
Het ene model kijkt dus vooral naar jou. Het andere kijkt naar wat er tussen twee mensen gebeurt. Allebei leren ze je iets over je eigen gedrag, vanuit een andere hoek. Bij TalentFirst werken we met You.Manual™, onze doorontwikkeling van DISC. Verderop staat wat dat aan deze vergelijking toevoegt.
Wat is DISC?
DISC is een gedragsanalysemodel. Het brengt in kaart wat anderen van je zien: het deel boven de waterlijn van de ijsberg. Je waarden en drijfveren liggen daaronder. Daar doet DISC geen uitspraak over. Het model gaat terug op de Amerikaanse psycholoog William Moulton Marston, die het in 1928 beschreef. Een uitgebreide uitleg vind je in wat is DISC.
DISC kijkt naar gedrag langs twee assen. De eerste loopt van introvert naar extravert. Neem je snel het woord en beslis je vlot? Of luister je eerst en weeg je af? De tweede as loopt van taakgericht naar mensgericht. Beslis je op feiten, of op gevoel en de relatie?
Uit die twee assen volgen vier stijlen: D (Dominant, rood), I (Invloed, geel), S (Stabiel, groen) en C (Consciëntieus, blauw). Niemand is één letter. Iedereen laat alle vier de stijlen zien, meestal met één of twee voorkeursstijlen die het vaakst bovenkomen.
De uitkomst is een rapport op basis van zelfperceptie: hoe jij jezelf beschrijft. In de praktijk herkent een invuller ongeveer 80 procent van wat erin staat. Er zijn geen goede of foute uitkomsten.
Wat is de Roos van Leary?
De Roos van Leary is een interactiemodel van de Amerikaanse psycholoog Timothy Leary. Leary publiceerde het in 1957 in het boek Interpersonal Diagnosis of Personality. In Nederland werd de Roos breed bekend via trainer Bert van Dijk en diens boek Beïnvloed anderen, begin bij jezelf uit 2000. Je komt het model veel tegen in trainingen over communicatie en in het onderwijs.
Ook de Roos heeft twee assen. De verticale as loopt van boven naar onder: neem je de leiding, of volg je? De horizontale as loopt van samen naar tegen: zoek je verbinding, of neem je afstand en ga je ertegenin? Rond die assen liggen acht sectoren:
- Boven en samen: leidend en helpend
- Onder en samen: meewerkend en volgend
- Onder en tegen: teruggetrokken en opstandig
- Boven en tegen: aanvallend en concurrerend
Het hart van het model is het principe van actie en reactie. Gedrag op de verticale as roept het tegenovergestelde op. Boven lokt onder uit, en onder lokt boven uit. Gedrag op de horizontale as roept juist hetzelfde op. Samen lokt samen uit, tegen lokt tegen uit. Wie in een gesprek steeds de leiding pakt, krijgt dus vaak iemand tegenover zich die afwacht.
Wat is het verschil tussen DISC en de Roos van Leary?
Het grootste verschil zit in wat je bekijkt. DISC beschrijft jouw voorkeursstijl: het gedrag dat je in veel situaties laat zien. De Roos beschrijft één moment in een gesprek. Waar sta jij nu, en wat doet dat met de ander? Je plek in de Roos hangt af van het gesprek en van wie er tegenover je zit.
Een tweede verschil zit in de assen. Ze lijken op elkaar, maar ze dekken niet hetzelfde. Taakgericht in DISC betekent dat je op feiten beslist en gevoelens voor je houdt. Dat is iets anders dan tegen in de Roos. Een C die zich in de cijfers vastbijt, staat daarmee nog niet tegenover jou.
| DISC | Roos van Leary | |
|---|---|---|
| Oorsprong | William Moulton Marston, 1928 | Timothy Leary, 1957 |
| Wat het beschrijft | Je gedragsstijl: hoe je communiceert en reageert | Een interactie: welk gedrag welke reactie oproept |
| Assen | Introvert-extravert en taakgericht-mensgericht | Boven-onder en samen-tegen |
| Indeling | Vier stijlen: D, I, S en C | Acht sectoren |
| Vorm | Analyse met een rapport als uitkomst | Model om gesprekken mee te bekijken en te oefenen |
| Kernvraag | Hoe gedraag je je meestal? | Wat roept je gedrag nu op? |
Waar vullen DISC en de Roos van Leary elkaar aan?
DISC vertelt je waar je van nature heen beweegt. De Roos laat zien wat die beweging bij een ander losmaakt. Samen geven ze een vollediger beeld van je gedrag.
Neem een bekende botsing uit DISC: de D tegenover de S. De D duwt door, de S trekt zich terug. Daarop escaleert de D, en de S sluit zich af. In de taal van de Roos zie je hier boven dat onder oproept. Hoe harder de D duwt, hoe stiller de S wordt.
Bij de I en de C gaat het vaak over tempo en details. De I vindt de C rigide, de C vindt de I oppervlakkig. Gaat een van de twee ertegenin, dan komt er volgens de Roos al snel tegengedrag terug. Voor je het weet is het welles-nietes. Hoe je zo'n patroon doorbreekt, lees je in conflict tussen tegenpolen oplossen.
Hier komt de Platinum Regel uit DISC om de hoek kijken: behandel de ander zoals de ander behandeld wil worden. De Platinum Regel helpt je inschatten wat iemand nodig heeft. De Roos helpt je zien welke beweging je daarvoor zelf maakt. Wil je dat een S meer inbrengt, ga dan zelf minder boven zitten. Wie ruimte laat, nodigt de ander uit om die te nemen.
Wanneer gebruik je DISC en wanneer de Roos van Leary?
Kies DISC als je jezelf en je team wilt leren kennen. Het geeft iedereen dezelfde taal, en die taal blijft bruikbaar in elk volgend gesprek. Een team kan er samen mee aan de slag, bijvoorbeeld met een teamwiel waarin alle stijlen naast elkaar staan.
Kies de Roos bij een specifiek gesprek dat steeds misloopt. Een leerling die dwarsligt, of een overleg waarin niemand iets zegt. De Roos geeft je dan één snelle vraag: welk gedrag laat jij zien, en wat roep je daarmee op?
In de praktijk is de combinatie het sterkst. Met DISC weet je waar je van nature staat. Met de Roos oefen je wat je in het moment kunt verschuiven. Werk je als trainer al met de Roos, dan kun je DISC er met de DISC-certificering naast leren inzetten. Hoe DISC zich tot andere bekende modellen verhoudt, lees je in DISC vs. MBTI, DISC vs. Big Five, DISC vs. Belbin en DISC vs. Insights.
Hoe past You.Manual™ bij deze vergelijking?
You.Manual™ is onze doorontwikkeling van DISC: gebouwd op DISC, vijf stappen verder. Naast je gedragsprofiel krijg je in één rapport secties over mindset, zelfvertrouwen, personal branding en een toekomstkompas, plus een eigen AI-coach. Bij de Roos van Leary sluit vooral de personal branding aan. Daar sta je stil bij hoe jouw stijl op anderen overkomt, en dat is precies de vraag die de Roos per gesprek stelt. En met de AI-coach heb je iemand om over zo'n gesprek mee te sparren.
Pak het laatste gesprek dat schuurde er eens bij. Welke stijl liet je zien, en waar in de Roos zat je op dat moment?