Je coacht je tegenpool als je coachee de DISC-stijl heeft die diagonaal tegenover de jouwe ligt: D tegenover S, of I tegenover C. Jullie verschillen dan op allebei de assen van het model, in tempo én in focus. Daardoor zit juist jouw sterkste kant als coach je in de weg, want die is precies wat je coachee het minst nodig heeft.
Wij werken met You.Manual™, onze doorontwikkeling van DISC, en coaches lopen in hun trajecten vroeg of laat tegen zo'n coachee aan. Wat het model dan aan het gesprek toevoegt, komt verderop in dit artikel aan bod.
DISC is een gedragsanalysemodel met vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). Het beschrijft zichtbaar gedrag, geen karakter. Iedereen laat alle vier stijlen zien, met meestal één voorkeursstijl die het vaakst bovenkomt.
Wat is je tegenpool in DISC?
Je tegenpool is de stijl die op geen van beide assen met jou overlapt. DISC kijkt langs twee lijnen. De eerste loopt van introvert naar extravert: weloverwogen en luisterend tegenover snel en stellig. De tweede loopt van taakgericht naar mensgericht: feiten en agenda tegenover gevoel en relatie.
De D-stijl is extravert en taakgericht. De S-stijl is introvert en mensgericht. Bij de I-stijl (extravert, mensgericht) is de C-stijl (introvert, taakgericht) de tegenpool. In het DISC-wiel zie je dat letterlijk terug: deze stijlen liggen schuin tegenover elkaar.
In DISC gelden D met S, en I met C, als combinaties die van nature het minst op elkaar aansluiten. Ze vragen de meeste aanpassing. D tegenover C staat ook in dat rijtje, al delen die twee wel de taakgerichtheid.
Waarom is coachen van je tegenpool zo lastig?
Jouw eigen stijl voelt als de normale manier van praten. Alles wat ervan afwijkt, lijkt al snel traag, vaag, kil of chaotisch. Bij je tegenpool wijkt alles af. Het tempo en wat er belangrijk is: niets sluit vanzelf aan.
Daar komt bij dat jullie elkaars angst raken. Een D vreest controleverlies, een S vreest verandering en conflict. Een I vreest afwijzing, een C vreest fouten en kritiek op kwaliteit. De D-coach die doorpakt, raakt precies de angst van de S-coachee. De C-coach die kritisch doorvraagt, voelt voor een I-coachee als afwijzing.
Waar dat schuurt, lees je uitgebreider in Waarom uitgerekend díe collega je gek maakt. In een coachgesprek telt nog iets: het schakelen ligt bij jou. Jij bent de coach.
Hoe coach je als D-stijl iemand met een S-stijl?
Als D-coach wil je snel naar het doel. Je S-coachee wil eerst veiligheid en tijd. In DISC geldt dit als het meest voorkomende conflict tussen stijlen: de D duwt door, de S trekt zich terug. Dan escaleert de D en sluit de S af.
Vertraag dus bewust. Stel warme, open vragen en laat stiltes bestaan. Luister naar wat je coachee spannend vindt aan verandering, want daar zit vaak de rem. Leg uit waarom een stap nodig is en breng nieuwe ideeën zonder druk.
Uitdagen hoort er wel bij. Voor een S-stijl ligt de groei in risico's durven nemen en grenzen stellen. Dat lukt beter na een rustige opbouw dan in jouw eerste tien minuten.
Hoe coach je als S-stijl iemand met een D-stijl?
Andersom schuurt het net zo hard. Je D-coachee wil kort en direct praten. Jouw geduld en warmte kunnen dan voelen als omwegen. Daarbij zegt een S niet snel nee, en dat merkt een D-stijl direct.
Kom sneller tot de kern en vraag naar het doel. Geef keuzes. Laat je coachee leiden waar dat kan. Prijs kort en op resultaat. Een D wil weten wat iets oplevert, liefst zonder inleiding.
Je groeipunt als S-coach is stevigheid. Durf je D-coachee te vragen om meer te overwegen voordat die beslist, en om anderen te erkennen. Dat zijn precies de uitdagingen die bij deze stijl horen.
Hoe coach je als I-stijl iemand met een C-stijl?
I tegenover C geldt in DISC als het klassieke conflict van tegenpolen. De I vindt de C al snel rigide. De C vindt de I al snel oppervlakkig. Als I-coach breng je energie en verhalen mee. Je C-coachee zoekt feiten en de redenering erachter.
Bereid je dus voor en stel logische vragen over het proces. Zet belangrijke punten op papier, zodat je coachee er rustig naar kan kijken. Prijs rustig en concreet, met een reden erbij. Te veel enthousiasme komt bij een C-stijl minder geloofwaardig over.
Daag je C-coachee uit om kennis te delen en de balans tussen mens en taak te zoeken. Niet alles hoeft hoge prioriteit te hebben. Die zin mag je gerust letterlijk zo zeggen.
Hoe coach je als C-stijl iemand met een I-stijl?
Je I-coachee wil eerst contact. Over dromen praten, ideeën delen. Jouw grondigheid en kritische vragen kunnen dan voelen als een koude douche. De I-stijl is gevoelig voor afwijzing, dus kritiek komt harder binnen dan je bedoelt.
Begin met de relatie en vraag waar je coachee van droomt. Laat ruimte om te praten en houd het gesprek daarna vriendelijk bij het onderwerp. Erken successen hardop. Verhalen en beelden werken beter dan tabellen.
Je coachee groeit door taken af te maken en details bij te houden. Daarin ben jij juist sterk, dus bied die structuur aan als steun. Zonder te gaan controleren.
Hoe pas je je aan zonder jezelf kwijt te raken?
De Platinum Regel zegt: behandel anderen zoals zíj behandeld willen worden. Bij je tegenpool is dat het meest nodig en het minst vanzelfsprekend. Meer daarover lees je in Wat is de Platinum Regel?.
Aanpassingsvermogen is de bereidheid en het vermogen om je gedrag af te stemmen op een ander. Aanpassen is iets anders dan imiteren. Je verandert je tempo en je vragen. Je blijft wel zelf de coach.
Het DISC-coachingsmodel geeft je daarvoor vijf stappen: vragen stellen, luisteren, coachen, prijzen en uitdagen. Bij je tegenpool vraagt elke stap iets anders dan je gewend bent. Kies per gesprek één stap waarin je bewust schakelt, dan blijft het behapbaar.
Begin bij je eigen stijl. Wie weet waar die op terugvalt, ziet het eerder gebeuren. Hoe jouw stijl je gesprekken kleurt, staat in Je eigen stijl als coach. Per stijl uitgewerkte vragen vind je in Coachvragen per DISC-stijl.
Houdt je coachee zich toch in of blijft die vaag? Dan kan het stijlverschil zelf de weerstand zijn. In Weerstand in een coachtraject lees je hoe je dat uit elkaar haalt.
Wat voegt You.Manual™ toe als jullie stijlen botsen?
Met twee analyses naast elkaar maak je het stijlverschil bespreekbaar. Je coachee leest de eigen analyse, jij de jouwe, en samen benoem je waar jullie elkaar missen. Dan wordt het gesprek over tempo en toon iets wat jullie samen oplossen.
You.Manual™ is gebouwd op DISC, vijf stappen verder: mindset, zelfvertrouwen, personal branding, toekomstkompas en een eigen AI-coach. Zo heeft je coachee tussen de sessies door een plek om verder te denken, ook buiten jouw stijl om. Wil je zelf leren werken met You.Manual™, kijk dan bij de certificering.
Welke coachee haalt bij jou het meeste ongeduld of de meeste twijfel naar boven, en wat zegt dat over je eigen stijl?