Je eigen gedragsstijl bepaalt hoe je coacht: je tempo, je vragen, waar je op let en wat je over het hoofd ziet. Een coach met een D-stijl stuurt op resultaat, een I-stijl op energie, een S-stijl op veiligheid en een C-stijl op grondigheid. Elke stijl brengt sterke kanten mee de coachkamer in. En elke stijl heeft een valkuil die precies in die sterke kant zit.
Coaches praten veel over de stijl van hun coachee. Over de eigen stijl gaat het minder vaak, terwijl die in elk gesprek meedoet. Wie met You.Manual™ werkt, de doorontwikkeling van DISC, kan de analyse daarom het best eerst op zichzelf richten. Wat dat oplevert, lees je verderop in dit artikel.
DISC is een gedragsanalysemodel met vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). Het beschrijft zichtbaar gedrag, geen karakter. Iedereen laat alle vier stijlen zien, meestal met één voorkeursstijl: de stijl die je het vaakst laat zien.
Waarom doet je eigen DISC-stijl ertoe als coach?
Je eigen stijl is de bril waarmee je naar je coachee kijkt. Wat bij jouw stijl past, voelt als de normale manier van praten. Wat ervan afwijkt, valt je eerder op als "lastig" of "traag". Dat gebeurt vanzelf, ook bij ervaren coaches.
DISC kijkt langs twee assen. De eerste loopt van introvert naar extravert: rustig en weloverwogen tegenover snel en stellig. De tweede loopt van taakgericht naar mensgericht: feiten als vertrekpunt tegenover gevoel en relatie. Jouw plek op die assen kleurt je coachgesprek al voordat je de eerste vraag stelt.
Daarom begint de Platinum Regel bij jezelf. Die regel zegt: behandel anderen zoals zíj behandeld willen worden. Dat lukt pas als je weet hoe jij zelf behandeld wilt worden, want dat is waar je automatisch op terugvalt. Meer over die regel lees je in Wat is de Platinum Regel?.
Hoe coacht een coach met een D-stijl?
Een coach met een D-stijl is direct en houdt het doel scherp in beeld. Gesprekken krijgen tempo. Je coachee weet na een uur precies wat de volgende stap is, en dat geeft veel mensen houvast.
De valkuil zit in diezelfde vaart. De D-stijl heeft van nature moeite met geduld, details en luisteren. Bij overgebruik wordt daadkracht overheersend: jij weet de oplossing al en vult die voor je coachee in. Directheid kan dan bot overkomen, zeker bij iemand die tijd nodig heeft om zich uit te spreken.
Let als D-coach vooral op de luisterstap. Laat stiltes langer duren dan prettig voelt. Vraag aan het eind: "Wat heb ik gemist?" Die ene vraag geeft je coachee de ruimte die jouw tempo soms wegneemt.
Hoe coacht een coach met een I-stijl?
Een coach met een I-stijl brengt warmte en humor mee. Je maakt snel contact en je coachee voelt zich gezien. Prijzen gaat je makkelijk af, en dat werkt: veel mensen groeien van oprechte erkenning.
Het risico is dat het gesprek gezellig blijft en nergens landt. De I-stijl heeft moeite met structuur en details, en optimisme kan bij overgebruik signalen wegpoetsen die aandacht verdienen. Ook de grootste angst van deze stijl speelt mee: afwijzing. Uitdagen voelt dan als de relatie op het spel zetten.
Als I-coach win je veel met een vaste afsluiting. Wat is de afspraak, en wanneer is die klaar? En durf de lastige vraag te stellen, ook als de sfeer goed is. Juist dan komt die vaak het best aan.
Hoe coacht een coach met een S-stijl?
Een coach met een S-stijl is geduldig en een goede luisteraar. Je creëert veiligheid. Coachees vertellen bij jou dingen die ze elders voor zich houden, en dat is een groot goed in elk traject.
De valkuil is dat veiligheid te comfortabel wordt. De S-stijl vermijdt conflict en zegt niet snel nee. Bij overgebruik wordt geduld afwachten, en harmonie een reden om de echte kwestie te laten liggen. Je coachee voelt zich prettig, maar beweegt weinig.
Voor een S-coach is de uitdaagstap het groeipunt. Spreek vooraf met je coachee af dat je mag confronteren, dan voelt het minder als een breuk. Een zin als "Ik ga je nu iets vragen wat misschien schuurt" helpt jou net zo goed als je coachee.
Hoe coacht een coach met een C-stijl?
Een coach met een C-stijl is grondig en komt goed voorbereid. Je stelt scherpe vragen en ziet patronen die anderen missen. Coachees waarderen dat je hun verhaal serieus neemt en tot op de bodem uitzoekt.
Het risico is dat het gesprek een analyse wordt. De C-stijl heeft moeite met emotionele situaties en houdt gevoelens graag voor zich. Bij overgebruik wordt kritisch denken overkritisch, en zoek je vooral naar wat er nog niet klopt. Een coachee die vooral gehoord wil worden, raakt je dan kwijt.
Benoem als C-coach vaker wat goed gaat, ook als het nog niet af is. Daar zit je groei: in waardering hardop uitspreken, en in ruimte voor gevoel. Vraag af en toe "Hoe voelt dat voor je?" waar je eerst "Hoe zit dat precies?" zou vragen.
Wat gebeurt er als je coachee een andere stijl heeft dan jij?
Dan merk je je eigen stijl het sterkst. Het DISC-coachingsmodel kent vijf stappen: vragen stellen, luisteren, coachen, prijzen en uitdagen. Per stijl van de coachee vraagt elke stap iets anders. Een D wil korte vragen over het doel, een S wil warme, open vragen en tijd.
Zit je coachee ver van jouw stijl af, dan voelt aanpassen als werk. Een D-coach met een S-coachee moet vertragen. Een I-coach met een C-coachee moet meer feiten en minder verhalen brengen. Hoe je per stijl doorvraagt, staat uitgewerkt in Coachvragen per DISC-stijl.
Aanpassen is iets anders dan imiteren. Je verandert je tempo en je toon. Wie je bent, blijft staan. Aanpassingsvermogen is de bereidheid en het vermogen om je gedrag af te stemmen op een ander. Een coach die zichzelf wegcijfert, verliest juist de kwaliteit waarvoor de coachee kwam.
Hoe ontdek je je eigen blinde vlek als coach?
Je blinde vlek vind je in je sterkste kant. Kijk welke stap van het coachingsmodel je het makkelijkst afgaat, en welke je het vaakst overslaat. Die laatste is meestal je groeipunt. Een D slaat vaak het luisteren in, een S het uitdagen.
Je eigen rapport lezen helpt daarbij. You.Manual™ is gebouwd op DISC, vijf stappen verder. Naast je gedragsprofiel staan in één rapport ook mindset, zelfvertrouwen, personal branding en een toekomstkompas. Er hoort een eigen AI-coach bij om mee door te praten. Lees je rapport eens met je coachpraktijk in gedachten. Welke sterke kant zie je terug in je gesprekken, en welke valkuil herken je van dat ene traject dat bleef haken?
Vraag daarnaast feedback van coachees. Een korte vraag aan het eind van een traject werkt al: "Wat had je meer van me nodig gehad?" Hoe je met zo'n gesprek over gedrag omgaat zonder iemand in een hokje te zetten, lees je in Een DISC-rapport nabespreken. De bredere inzet van het model in je praktijk staat in DISC in coaching, en de ethische kant in DISC verantwoord inzetten als coach.
Wil je leren hoe je DISC professioneel inzet, voor je coachees en voor jezelf? Bekijk dan de You.Manual™ DISC-certificering.
Welke stap van het coachgesprek sla jij het vaakst over, en wat zou er gebeuren als je die volgende week eens als eerste zet?