Het verschil maken in je werk: de Fred Factor op jouw manier

Door Huub van Zwieten · Bijgewerkt 15 november 2026

Glimlachende bezorger in rood shirt overhandigt een pakket aan de deur, een beeld van het verschil maken in je werk

Foto: Kampus Production via Pexels (id 6667680)

Het verschil maken in je werk doe je met de kleine extra stap die niemand van je vraagt. Je zet die stap omdat je plezier hebt in wat je doet, niet omdat het moet. Die extra stap kost meestal geen geld, en die lukt het best op een manier die bij jou past.

De Amerikaanse spreker en schrijver Mark Sanborn gaf dit een naam: de Fred Factor. Het is de houding van iemand die gewoon werk buitengewoon doet, met aandacht voor de mensen voor wie dat werk bedoeld is.

Wat is de Fred Factor?

Mark Sanborn schreef er in 2004 een boek over, The Fred Factor. In het Nederlands heet het De Fred Factor. Het verhaal is waar gebeurd. Sanborn verhuisde naar een nieuw huis in Denver en kreeg bezoek van de postbode, Fred Shea. Fred stelde zich voor en vroeg wat voor werk Sanborn deed.

Sanborn vertelde dat die veel op reis was. Fred bood meteen aan om de post vast te houden tot Sanborn weer thuis was. Een volle brievenbus laat inbrekers zien dat een huis leeg staat, legde Fred uit. Niemand had erom gevraagd. Fred deed het omdat het zo hoort, als je je werk leuk vindt.

Zo deed Fred het. Jouw extra stap ziet er waarschijnlijk anders uit, omdat jij anders bent. Je You.Manual™ beschrijft hoe jij je van nature gedraagt, in gewone taal. Daarmee zie je ook welke extra stap jou bijna vanzelf afgaat.

Sanborn haalde uit Freds manier van werken vier lessen:

  • Iedereen kan het verschil maken, in elke functie.
  • Goed werk draait om relaties, om de mensen voor wie je het doet.
  • Je kunt steeds waarde toevoegen voor anderen, en dat hoeft geen cent te kosten.
  • Je kunt jezelf en je werk telkens opnieuw uitvinden.

Waarom maakt de een makkelijker het verschil dan de ander?

Twee mensen met precies hetzelfde werk kunnen er totaal anders in staan. De een bezorgt de post en telt de uren. De ander bezorgt de post en kent de hele straat bij naam. Het werk is hetzelfde, de energie is anders.

Die energie hangt voor een groot deel samen met je gedrag. DISC is een gedragsmodel met vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). Iedereen heeft alle vier in zich, in een eigen mix. Meestal is er één voorkeursstijl die je het vaakst laat zien.

In een DISC-rapport staan je scores op een schaal van 0 tot 100, met de energielijn bij 50. Gedrag boven die lijn laat je makkelijk zien en het levert je energie op. Gedrag onder die lijn kun je best laten zien, maar het kost je energie. Hoe dat werkt, lees je in de uitleg van de energielijn.

Hier zit de sleutel van de Fred Factor. Iets extra's doen vanuit gedrag boven je lijn voelt als plezier. Iets extra's doen vanuit gedrag onder je lijn voelt als een opgave, en dat houd je niet lang vol.

Hoe maakt elke DISC-stijl het verschil?

Elke stijl heeft een eigen manier om net iets meer te doen dan nodig. Grofweg ziet het er zo uit:

  • D-stijl: je lost het probleem meteen op. Een klant met een klacht hoeft bij jou niet drie keer te bellen, jij regelt het nu.
  • I-stijl: je maakt van een gewoon contact een fijn moment. Een persoonlijk woord of een gemeend compliment, en iemands dag is net wat beter.
  • S-stijl: je denkt vooruit voor de ander. Je merkt dat een collega twijfelt, neemt de tijd en haalt de zorg weg, stap voor stap.
  • C-stijl: je zorgt dat het tot in de puntjes klopt. Je controleert nog één keer, legt het helder uit en voorkomt een fout waar een ander last van had gehad.

Geen van deze vier is beter dan de andere. Een snelle oplossing is voor de een het mooiste wat er is, terwijl een ander juist geduld waardeert. Welk werk jouw stijl energie geeft, lees je in werk dat jouw stijl energie geeft.

Hoe maak je zelf het verschil in je werk?

Het verschil maken begint bij jezelf en eindigt bij de ander. Vier vragen helpen je op weg.

1. Waar heb je plezier in?

Kijk naar de momenten waarop je de tijd vergeet. Dat is gedrag dat je energie geeft. Daar ligt jouw extra stap het dichtst bij, omdat het je weinig moeite kost.

2. Wat heeft de ander nodig?

De Platinum Regel zegt: behandel anderen zoals zij behandeld willen worden. Dat is een stap verder dan de gouden regel, die uitgaat van wat jij zelf prettig vindt. Een extra praatje is voor de een een cadeau en voor de ander tijdverlies. Meer daarover lees je in wat is de Platinum Regel.

3. Wat kun je klein beginnen?

Fred deed geen grote dingen. Een aanbod om post te bewaren kost niets. Kies één ding dat je deze week anders doet. Een collega op de hoogte houden zonder dat die erom vraagt, of een klant terugbellen voordat die zelf belt.

4. Hoe maak je er ruimte voor?

Als je hele week vol zit met werk dat je energie kost, blijft er weinig over voor die extra stap. Schuif dan met je taken, zodat er meer werk in je week komt dat bij je past. Hoe dat gaat, lees je in jobcrafting met je gedragsvoorkeuren.

Wat als je geen zin hebt om iets extra's te doen?

Dan is er niets mis met jou. De extra stap komt vanzelf als je werk bij je past, en afdwingen bij jezelf werkt slecht. Lukt het een tijd lang niet? Dan zegt dat vaak iets over de match tussen jou en je werk.

Let op de signalen. Zie je op zondagavond al tegen maandag op? Doe je alleen nog wat er gevraagd wordt? Lees dan eens waarom je je op maandag kunt verheugen of past deze baan nog bij mij. Wat werkgeluk precies is, staat in wat is werkgeluk.

You.Manual™ is meer dan een DISC-profiel: het laat ook zien wat je tegenhoudt, hoe je overkomt en waar je naartoe wilt, met een AI-coach die met je meedenkt. Voor dit onderwerp is de sectie Ideale werkomgeving het nuttigst. Daar zie je welk werk jou energie geeft en welk werk je leegtrekt. Met de AI-coach zoek je daarna uit waar jouw extra stap in je eigen week past. Beginnen kan via het You.Manual™-programma.

Fred deed het op de manier van Fred. Wat is jouw manier om het verschil te maken in je werk?

Lees ook

Veelgestelde vragen

Wat is de Fred Factor?

De Fred Factor is een begrip van Mark Sanborn uit zijn boek uit 2004. Het gaat over postbode Fred Shea, die uit plezier in het werk steeds iets extra's deed voor de mensen op de route.

Hoe maak je het verschil in je werk?

Je zet een kleine extra stap die niemand van je vraagt, vanuit iets waar je plezier in hebt. Kijk daarbij naar wat de ander nodig heeft, volgens de Platinum Regel.

Kost het verschil maken extra geld?

Meestal niet. Freds aanbod om de post te bewaren kostte niets. Het verschil zit in aandacht voor de ander.

Maakt elke DISC-stijl op dezelfde manier het verschil?

Nee. Een D lost het snel op, een I maakt het persoonlijk, een S denkt vooruit voor de ander en een C zorgt dat alles klopt.

Wat herkende je?

Neem het mee naar degene die je dit artikel stuurde. Daar begint het gesprek.

Benieuwd wat een You.Manual™ over jóu zegt?

Bekijk het volledige voorbeeldrapport — dan zie je precies wat je krijgt: geen hokjes, maar een gebruiksaanwijzing van jezelf.

Je ontvangt af en toe praktische inzichten over zelfkennis op het werk. Uitschrijven kan altijd met één klik.

Dit artikel is voor iedereen geschreven. Jouw You.Manual™ gaat alleen over jou. Als je weet hoe je in elkaar zit, maak je betere keuzes. En werk dat bij je past, maakt je leven leuker.

Start met jouw You.Manual™ →

Coach, trainer of in HR? Jij weet dat het werk om de mens draait. Geef die mens een gebruiksaanwijzing van zichzelf.

Bekijk de You.Manual™-certificering →