Wie per ongeluk in een baan rolt, heeft die eerste keuze zelden gemaakt op basis van eigen gedrag, talenten en drijfveren. Je pakte wat voorbijkwam. De stage die doorliep in een contract. Of het vak waar je hele jaargroep heen ging, omdat dat nu eenmaal zo ging. Wat je daar nu mee doet, begint met één vraag: past dit werk bij hoe jij van nature bent?
In je baan gerold zijn is geen mislukking. Het is eerder de gewone gang van zaken. Op je twintigste weet je nog weinig van jezelf, en iedereen om je heen adviseert vanuit de eigen bril. Lastig wordt het pas als je er jaren later nog nooit bij hebt stilgestaan.
Waarom kies je je eerste baan vaak niet bewust?
Een eerste baan kies je meestal met weinig kennis over jezelf. School leert je vakken, geen zelfkennis. Je weet welke cijfers je haalde, maar niet welk soort werk je energie geeft. Dus kies je wat veilig voelt, of wat een ander je aanraadt.
Starters krijgen zelden de tijd om uit te zoeken waar ze goed in zijn en wat hen raakt. Die vraag schuift door naar later. Die tijd kun je jezelf alsnog geven. In You.Manual™ lees je terug hoe je je van nature gedraagt, en welk gedrag je energie geeft of juist kost.
Dat advies is goed bedoeld. Een ouder die zekerheid belangrijk vindt, wijst je naar een vaste baan. Een studiegenoot die het naar de zin heeft bij een groot kantoor, maakt dat kantoor ineens aantrekkelijk. Vacaturesites laten zien wat er gevraagd wordt. Wat bij jou past, staat er niet bij. Zo bouw je een loopbaan op andermans kompas.
Er speelt nog iets. Je basisstijl is je natuurlijke gedrag als je geen rekening houdt met anderen. Die ligt pas rond je 25e redelijk vast. Kies je op je twintigste, dan kies je voor een versie van jezelf die nog aan het landen is.
Wat zegt je DISC-stijl over de baan waarin je rolde?
DISC is een gedragsmodel dat zichtbaar gedrag beschrijft langs twee assen: introvert of extravert, en taakgericht of mensgericht. Daaruit ontstaan vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). DISC is geen test. Er zijn geen goede of foute uitkomsten.
Elke stijl haalt energie uit iets anders:
- D-stijl: controle, uitdaging, competitie en snelheid.
- I-stijl: mensen, plezier, erkenning en ideeën uitwisselen.
- S-stijl: stabiliteit, harmonie, duidelijkheid en vaste routines.
- C-stijl: feiten, structuur, kwaliteit en zelfstandig werken.
Iedereen vertoont meerdere stijlen, in een eigen mix. Meestal springt er één voorkeursstijl uit. Een baan waarin je rolde, kan daar toevallig prima bij passen. Maar die baan kan ook dag in dag uit gedrag vragen dat bij jou minder vanzelf gaat. Welke taken bij welke stijl passen, lees je in werk dat jouw stijl energie geeft.
Hoe merk je dat je verkeerd bent geland?
Je merkt het vooral aan je energie. In een DISC-rapport staan je scores op een schaal van 0 tot 100, met de energielijn op 50. Gedrag boven die lijn laat je makkelijk zien en het levert energie op. Gedrag onder die lijn kun je best laten zien, maar het kost je energie.
Neem iemand die in een administratieve functie belandde, omdat rekenen altijd goed ging. Dat werk vraagt nauwkeurigheid en zelfstandig werken. Maar deze persoon komt pas tot leven in contact met anderen, met ideeën en een beetje plezier. Het werk lukt prima. Het voelt alleen als roeien tegen de stroom in.
De signalen zijn vaak klein. Je bent moe na een dag waarop niets bijzonders gebeurde. Of je merkt dat je op je werk een ander mens bent dan thuis, en dat dat steeds meer moeite kost. Meer over die lijn lees je in de energielijn: boven en onder de 50. Twijfel je over je huidige werk? Doe dan de check in past deze baan nog bij mij.
Wat doe je als je in je baan gerold bent?
Begin met kijken, nog niet met vertrekken. Een gerolde baan bevat vaak meer dat klopt dan je denkt. Deze vier vragen helpen je op weg:
- Waar bestaat je werkweek uit? Schrijf je taken op. Zet erachter of ze je energie geven of energie kosten. Een lijstje helpt, zie energiegevers en energievreters.
- Wat ging vanzelf? Kijk naar je hoogtepunten. Vaak zitten die in de zijlijn: het project dat je naar je toe trok, de rol die je kreeg omdat niemand anders die oppakte.
- Wat drijft je? Gedrag is het hoe, drijfveren zijn het waarom. Die liggen onder de waterlijn van het ijsbergmodel. Hoe je daar je keuzes op bouwt, staat in loopbaankeuzes vanuit je drijfveren.
- Bijschaven of bijsturen? Soms buig je je huidige werk naar je toe. Dat heet jobcrafting. Soms is een echte switch beter, ook later in je loopbaan. Lees daarvoor een loopbaanswitch op je veertigste of vijftigste.
Een spiegel maakt die vragen makkelijker. You.Manual™ is meer dan een DISC-profiel: het laat ook zien wat je tegenhoudt, hoe je overkomt en waar je naartoe wilt, met een AI-coach die met je meedenkt. Wie ooit in een baan rolde, heeft juist aan die eerste en laatste vraag veel. Wat je tegenhoudt, verklaart vaak waarom je nooit opnieuw koos. En waar je naartoe wilt, is de keuze die je toen oversloeg. In het You.Manual™-programma ga je daar zelf mee aan de slag.
Is per ongeluk in je baan rollen altijd verkeerd?
Nee. Toeval brengt mensen soms precies op de goede plek. Je rolde in de zorg en bleek een geboren steunpilaar. Je belandde in de verkoop en ontdekte dat je leeft van contact. Dan is er niets mis met hoe je er kwam.
Het verschil zit in wat je nu weet. Een baan die per ongeluk past, blijft kwetsbaar zolang je niet snapt waarom die past. Bij een reorganisatie of een nieuwe leidinggevende sta je dan weer met lege handen. Weet je wat je energie geeft, dan kies je de volgende keer zelf.
Wie zichzelf begrijpt, maakt betere keuzes. En werk dat bij je past, maakt je leven leuker, zie ook wat werkgeluk is. Als je vandaag opnieuw mocht kiezen, zou je dan weer hier uitkomen?