"Komt goed, ik pak het op," zegt je collega voor de derde keer deze maand, terwijl de vorige twee klussen nog stilliggen. Achter iemand die overal ja op zegt en weinig afmaakt, zit zelden onwil. Meestal speelt een van twee DISC-stijlen mee: de enthousiaste I-stijl die meer belooft dan er past, of de behulpzame S-stijl die moeilijk nee zegt. Wie weet welke van de twee voor je staat, weet ook wat helpt.
Die stijlen herkennen is één ding. Snappen waarom juist jij je er zo aan stoort, is een tweede. Voor dat tweede is You.Manual™ gemaakt, de doorontwikkeling van DISC waar TalentFirst mee werkt. Want een loos ja zegt ook iets over wie het hoort.
Waarom zegt mijn collega overal ja op?
DISC is een gedragsmodel dat gedrag ordent in vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). Het beschrijft hoe iemand zich gedraagt. Een oordeel over goed of fout zit er niet in.
Een loos ja is meestal een sterke kant die te ver doorschiet. Elke stijl heeft kwaliteiten die bij overgebruik een valkuil worden. Bij twee stijlen ziet die valkuil eruit als een stapel beloftes die blijft liggen. Die twee valkuilen komen alleen uit een heel andere hoek.
Iedereen heeft alle vier de stijlen in zich. Wel voelt bij iedereen de ene stijl vertrouwder dan de andere. Zie wat volgt dus als een richting. Hokjes helpen niemand verder.
Is het de I-stijl: ja uit enthousiasme?
De I-stijl (Invloed) is de mensgerichte, extraverte stijl. Enthousiast, optimistisch, overtuigend en creatief. Deze collega ziet in elk nieuw plan meteen kansen. Ja zeggen voelt als meedoen, en van meedoen krijgt deze stijl energie.
Het risico zit in datzelfde enthousiasme. Bij overgebruik belooft de I meer dan er waar te maken valt. Creativiteit wordt dan veel beginnen en weinig afmaken. Details en deadlines kosten deze stijl van nature moeite. De grootste angst van de I is afwijzing, en een nee voelt al snel als iemand teleurstellen.
Je herkent deze variant aan het moment van toezeggen. Het ja komt snel en hardop, met een glimlach erbij. Twijfel hoor je niet. Het idee is alleen groter dan de agenda. Onder druk wordt dit sterker, want dan kan de I chaotisch en overdreven optimistisch worden. Lijkt dit op jouw collega, lees dan ook over de collega die chaotisch is.
Of is het de S-stijl: ja om de vrede te bewaren?
De S-stijl (Stabiel) is de mensgerichte, introverte stijl. Loyaal, geduldig, een goede luisteraar en een echte teamspeler. Harmonie is voor deze stijl de basis. Conflicten kosten veel energie, en conflict hoort bij de grootste angsten van de S.
Daarom is nee zeggen voor deze collega zo lastig. Bij overgebruik wordt teamgerichtheid: altijd ja, ook bij twijfel. Loyaliteit wordt werk van anderen overnemen, tot het niet meer past. De behoefte aan rust kan er ook voor zorgen dat problemen blijven liggen in plaats van op tafel komen.
Deze variant herken je aan een stiller ja. Een knik, een "is goed", soms met een kleine aarzeling. Daarna hoor je weinig. Een S onder druk trekt zich eerder terug dan dat die aan de bel trekt. Het werk dat blijft liggen, is dan eigenlijk een nee dat nooit hardop is gezegd.
Waarom stoort een loze belofte je zo?
Voor jou betekent een belofte iets. Wie zich hieraan ergert, hecht vaak aan afspraken die kloppen en aan woord houden. Dat is een kwaliteit. Het zorgt er wel voor dat een losse toezegging voelt als een gebroken afspraak.
Je collega beleeft hetzelfde moment heel anders. Voor een I was het ja een uiting van enthousiasme. Voor een S was het een manier om de sfeer goed te houden. Geen van beiden bedoelde het als contract. Dat verschil in lezing voedt de ergernis meer dan het werk zelf. Waarom zulke verschillen zo persoonlijk voelen, lees je in de ander is geen idioot.
In een You.Manual™-rapport lees je je eigen gedragsprofiel. Zo zie je welke stijl bij jou de boventoon voert, en waarom een losse toezegging bij jou harder binnenkomt dan bij een ander. You.Manual™ is gebouwd op DISC, vijf stappen verder: naast je gedragsprofiel gaat het over je mindset, je zelfvertrouwen, je personal branding en je toekomstkompas. Aan de AI-coach die erbij hoort, kun je vragen hoe je het gesprek met deze collega aanpakt.
Hoe ga je om met een collega die overal ja op zegt?
Begin bij de Platinum Regel: behandel de ander zoals die behandeld wil worden, en niet zoals jij het zelf prettig vindt. Een strengere deadline helpt daarom zelden. Wat wel werkt, hangt af van de stijl achter het ja.
Bij een collega met veel I
- Maak de afspraak samen. Een plan dat de I zelf mee heeft bedacht, krijgt meer vaart.
- Help met structuur zonder te controleren. Zet bijvoorbeeld samen de eerste stap in de agenda.
- Geef niet te veel details tegelijk. Eén concrete volgende stap werkt beter dan een lange lijst.
- Laat merken dat je het waardeert als iets af is. Erkenning geeft deze stijl brandstof.
Bij een collega met veel S
- Maak nee zeggen veilig. Vraag rustig: "Past dit er nog bij, of moet er iets anders voor wijken?"
- Geef tijd om na te denken. Een ja dat meteen moet, is bij een S vaak een ja uit beleefdheid.
- Zet vooraf op papier wat je verwacht. Duidelijkheid geeft deze stijl rust.
- Vraag af en toe hoe het gaat, op een ontspannen toon. Een S meldt zelden uit zichzelf dat het vastloopt.
Jezelf wegcijferen hoeft daarbij niet. Je blijft de collega die waarde hecht aan afspraken. Je kiest alleen een toon die de ander helpt eerlijk te zijn over wat haalbaar is. Meer tips staan in de spiekbriefjes voor de I-stijl en de S-stijl.
Wat als jij zelf overal ja op zegt?
Dan ben je in goed gezelschap. Bijna iedereen zegt weleens ja waar nee eerlijker was. Het helpt te weten wat bij jou meespeelt: het enthousiasme van de I of de behoefte aan rust van de S. Hoe dat per stijl verschilt, lees je in nee zeggen per DISC-stijl. Je eigen stijl in kaart brengen kan via het You.Manual™-programma.
Eén vraag om mee te nemen: wat zou er veranderen als je collega zich bij jou veilig genoeg voelt om gewoon nee te zeggen?