Een persoonlijk ontwikkelplan dat je echt gebruikt, past op één A4. Er staan vijf dingen op. De sterkte waar je vanuit groeit en het gedrag dat je wilt laten zien. Drie kleine acties. Wie je daarbij helpt. En wanneer je terugkijkt. Je begint bij je gedragsprofiel, want dat laat zien waar jouw kracht doorschiet en welk gedrag je energie kost.
Wat is een persoonlijk ontwikkelplan? Een persoonlijk ontwikkelplan, vaak POP genoemd, is een kort document waarin je vastlegt wat je wilt leren en hoe je merkt dat het lukt. Het is van jou. Je leidinggevende mag meelezen, maar jij bent de eigenaar.
Wat is DISC? DISC is een gedragsanalysemodel met vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). Het brengt zichtbaar gedrag in kaart, met je sterke kanten en je groeimogelijkheden. Bij TalentFirst werken we met You.Manual™, onze doorontwikkeling van DISC. Verderop lees je wat dat toevoegt aan een ontwikkelplan.
Waarom belanden zoveel ontwikkelplannen in een la?
Veel plannen sneuvelen op hun omvang. Er staan vijf doelen in, allemaal belangrijk, en geen enkele is na een drukke maand nog te vinden. Een plan met één doel overleeft die maand wel.
Een tweede oorzaak: het plan gaat over eigenschappen. "Assertiever worden" of "beter plannen" klinkt prima, maar je kunt het morgen niet doen. Gedrag kun je wel doen. "In het werkoverleg je mening geven voordat er besloten wordt" is iets wat je dinsdag kunt proberen.
En vaak is het plan geschreven voor de beoordeling, niet voor jezelf. Dan voelt het als huiswerk. Een plan dat begint bij hoe jij werkt, voelt als iets van jou.
Hoe schrijf je een persoonlijk ontwikkelplan in vijf stappen?
Stap 1: begin bij je sterkte
Begin bij wat al goed gaat. Dat is ook hoe een goede nabespreking van een DISC-rapport werkt: eerst de sterke punten, dan de uitdagingen. Vanuit je kracht groeit het makkelijkst. Weet je niet goed wat je sterktes zijn, dan helpt een persoonlijke SWOT als opstap.
Stap 2: zoek waar die sterkte doorschiet
Elke sterkte heeft een overdosis. Geduld wordt afwachten. Nauwkeurigheid wordt perfectionisme. Enthousiasme wordt meer beloven dan je kunt waarmaken. Daadkracht wordt overheersen. Je ontwikkelpunt zit meestal precies daar, op de plek waar je kracht te hard aanstaat.
Stap 3: kies één gedrag, geen eigenschap
DISC meet waarneembaar gedrag. Gebruik dat in je plan. Schrijf op wat een ander je zou zien doen als het lukt. Is het niet te zien, dan is het nog geen gedrag.
Stap 4: check wat het je aan energie kost
In een DISC-rapport loopt de energielijn op 50. Gedrag boven die lijn geeft je energie. Gedrag eronder kost energie om te laten zien. Ligt je nieuwe gedrag onder de lijn, maak de acties dan extra klein. Kleine stappen houd je langer vol.
Stap 5: kies wie meekijkt en wanneer je terugkijkt
Kies twee of drie mensen bij wie het nieuwe gedrag het meest uitmaakt. Vraag of ze je willen laten weten wat ze zien. Zet daarna één moment in je agenda om terug te kijken. Wanneer dat is, bepaal je zelf.
Hoe ziet een persoonlijk ontwikkelplan eruit? Een voorbeeld
Neem iemand met een voorkeur voor de S-stijl. Die is loyaal en geduldig, en helpt graag. Onder druk zegt die ook ja tegen werk dat eigenlijk niet past. Zo kan het plan eruitzien:
| Onderdeel | Ingevuld |
|---|---|
| Sterkte | Loyaal en behulpzaam: anderen weten dat ze op je kunnen bouwen |
| Waar het doorschiet | Je neemt werk van anderen over en zegt ja, ook als je eigen werk blijft liggen |
| Gedrag dat je wilt laten zien | Bij een nieuw verzoek eerst vragen om bedenktijd, en daarna eerlijk ja of nee zeggen |
| Drie acties | 1. Een vaste zin oefenen: "Ik kom er vanmiddag op terug." 2. Eén keer per week een verzoek doorverwijzen. 3. In het werkoverleg één keer je mening geven voordat het besluit valt. |
| Wie helpt | Je leidinggevende en de collega met wie je het meest samenwerkt |
| Terugkijken | Een gesprek met je leidinggevende, op een vast moment in de agenda |
Zie hoe klein de acties zijn. Dat is de bedoeling. Voor een S kost nee zeggen energie, dus het plan begint bij bedenktijd vragen. Meer ideeën vind je in nee zeggen per stijl.
Welke ontwikkelpunten passen bij jouw DISC-stijl?
Elke stijl heeft eigen groeipunten. Gebruik ze als startpunt. Iedereen laat meer dan één stijl zien.
- D-stijl: meer overwegen voordat je beslist, en anderen erkennen voor hun aandeel. Zie het groeipad van de D-stijl.
- I-stijl: prioriteren, taken afmaken en details bijhouden. Zie het groeipad van de I-stijl.
- S-stijl: je mening uitspreken, grenzen stellen en wat risico accepteren. Zie het groeipad van de S-stijl.
- C-stijl: kennis delen met anderen en niet alles hoge prioriteit geven. Zie het groeipad van de C-stijl.
Twijfel je welke richting je kiest? Dan helpt het om eerst je profiel goed te lezen. In DISC en persoonlijke groei lees je hoe je profiel en groei samenhangen.
Hoe houd je je ontwikkelplan vol als het druk wordt?
Onder druk val je terug op je vertrouwde gedrag. Dat gebeurt iedereen, en het is goed te voorspellen. Een D wordt ongeduldig, een I chaotisch, een S trekt zich terug en een C wordt overkritisch.
Zet dat moment daarom in je plan. Schrijf op wat jouw signaal is en wat je dan doet. Bijvoorbeeld: "Merk je dat je weer alles zelf gaat doen, vraag dan die dag één ding aan een collega." Zo hoort terugvallen gewoon bij het plan.
Verwacht ook geen nieuwe persoonlijkheid. Je basisstijl stabiliseert rond je 25e. Groeien betekent dat je meer gedrag tot je beschikking krijgt. Stel je het nieuwe gedrag steeds uit, dan kan uitstelgedrag per stijl verklaren waarom.
Wat voegt You.Manual™ toe aan je ontwikkelplan?
You.Manual™ is gebouwd op DISC, vijf stappen verder. Naast je gedragsprofiel krijg je inzicht in je mindset, je zelfvertrouwen, je personal branding en je toekomstkompas. Juist dat toekomstkompas helpt bij de vraag waar je plan naartoe gaat. En de eigen AI-coach helpt je om een inzicht om te zetten in die drie kleine acties. Hoe dat werkt, zie je bij het You.Manual™-programma.
Waar begin je morgen?
Pak één A4. Schrijf je sterkte bovenaan, en daaronder de plek waar die doorschiet. Kies één gedrag dat een ander kan zien, en de kleinste eerste stap die je kunt bedenken.
Welk nieuw gedrag zou de mensen om je heen als eerste opvallen?