De Disney-strategie is een denkmethode waarmee je een idee in drie aparte rondes van droom naar plan brengt. Eerst droom je vrij, als dromer. Dan maak je het concreet, als realist. Pas daarna toets je het, als criticus. Door die drie rollen strikt na elkaar te spelen, krijgt elke manier van denken de ruimte zonder de andere te smoren.
De methode is vernoemd naar Walt Disney. De Amerikaanse trainer en auteur Robert Dilts bestudeerde hoe Disney van een vage ingeving tot een film kwam. Dilts beschreef dat in 1994 in het boek Strategies of Genius. Daaruit komt het model met de dromer, de realist en de criticus.
Hoe werkt de Disney-strategie?
Je speelt drie rollen, elk met een eigen vraag. Het werkt het best als je ze echt van elkaar scheidt.
- De dromer vraagt: wat wil ik? Alles mag. Hoe meer details, hoe beter. Hoe ziet het eruit als het gelukt is, en wie staat er naast je?
- De realist vraagt: hoe pak ik dit aan? Die rol hakt de droom in stappen. Wat is er nodig aan tijd, geld, energie en inspiratie? Wat kun je zelf en waar heb je hulp bij nodig?
- De criticus vraagt: wat ontbreekt er nog? Die rol zoekt de zwakke plekken in het plan, met één doel: de droom laten slagen.
Welke rol bij jou als eerste het woord pakt, hangt vaak samen met je gedragsstijl. In een You.Manual™-rapport zie je die stijl terug. Dan weet je ook welke stem bij jou vanzelf hard praat en welke je een duwtje moet geven.
Welke DISC-stijl past bij welke rol?
DISC is een model dat zichtbaar gedrag beschrijft in vier stijlen: Dominant (D), Invloed (I), Stabiel (S) en Consciëntieus (C). Er zijn geen goede of slechte uitkomsten. Iedereen laat alle vier zien, alleen in een andere mix. Meer over de basis lees je in wat DISC is.
Elke stijl voelt zich vaak thuis in één van de drie rollen. Zie het als tendens: gedrag hangt ook af van de situatie.
De I-stijl en de dromer. Mensen met veel I-gedrag zijn vaak enthousiast en creatief. Ideeën uitwisselen geeft energie. De dromersrol zit ze als gegoten. Details en afmaken kosten meer moeite.
De D-stijl en de realist die doorpakt. Wie veel D-gedrag laat zien, wil resultaat en neemt snel beslissingen. Van droom naar actie gaat dan vlot. Het risico is dat de criticus wordt overgeslagen, omdat het plan al in uitvoering is.
De S-stijl en de realist die het haalbaar maakt. De S-stijl vraagt "hoe dan?" en wil duidelijkheid. Die vraag past precies bij de realist. Ook kijkt deze stijl vaak goed naar wat een verandering betekent voor de mensen eromheen.
De C-stijl en de criticus. Mensen met veel C-gedrag zijn vaak analytisch en grondig. Gaten in een plan zien ze snel. Daarmee zijn ze een sterke criticus, zolang die kritiek het plan helpt.
Waarom gaat het mis als één rol de baas is?
Een sterkte die je te vaak inzet, slaat door. Dat geldt ook voor deze drie rollen. Als één stem alles bepaalt, blijft de droom steken.
Een dromer zonder realist blijft hangen in plannen die nooit starten. Onder druk kan de I-stijl overdreven optimistisch worden. Hoe dat eruitziet, lees je bij de doorgeschoten I-stijl. Wie wil weten waarom een mooi idee toch blijft liggen, vindt meer in uitstelgedrag per stijl.
Een criticus zonder dromer doet het omgekeerde. Elk idee sneuvelt al in de eerste minuut. Onder stress kan de C-stijl overkritisch worden en besluiteloos door te veel analyse. In perfectionisme loslaten lees je hoe je die scherpe blik richt waar die nodig is.
Daarom werkt de volgorde. De criticus komt pas aan het woord als er iets ligt om op te reageren. En die beoordeelt het plan, nooit de dromer.
Hoe pas je de Disney-strategie zelf toe?
Je hebt een idee nodig en een uur zonder afleiding. Zo pak je het aan:
- Kies drie plekken. Een stoel bij het raam voor de dromer, de keukentafel voor de realist, een plek op afstand voor de criticus. Een andere plek helpt je echt van rol te wisselen.
- Droom zonder rem. Schrijf op hoe het eruitziet als het gelukt is. Hoe voelt het? Wat zeggen de mensen om je heen? Schrap niets.
- Maak het concreet. Werk van groot naar klein. Wat is de eerste stap, en wie kan je daarbij helpen?
- Kijk kritisch, en help. Waar is de realist te snel overheen gestapt? Zet elke bedenking om in een vraag: wat is ervoor nodig om dit op te lossen?
- Ga terug naar de dromer. Neem de vragen van de criticus mee en herhaal de rondes. Je stopt als de droom nog steeds goed voelt, de criticus tevreden is en de realist kan beginnen.
Zet daarna meteen die eerste stap. Een plan dat in een la verdwijnt, heeft de dromer voor niets laten werken. Wil je het verder uitwerken, dan helpt een persoonlijk ontwikkelplan.
Hoe gebruik je de Disney-strategie in een team?
In een team zitten de drie rollen vaak al aan tafel, verdeeld over verschillende mensen. Dat is een kracht, zolang ze niet door elkaar heen praten. Spreek af in welke ronde je zit. Tijdens de droomronde is kritiek nog niet aan de orde. In de kritiekronde mag iedereen scherp zijn.
Hier helpt de Platinum Regel: behandel de ander zoals die behandeld wil worden. Je dromer heeft ruimte en erkenning nodig. Je criticus heeft tijd en feiten nodig. Hoe verschillende stijlen elkaar aanvullen, lees je in complementair samenwerken.
Wat leer je over jezelf van deze drie rollen?
De rol die je het lastigst vindt, zegt vaak het meest. Wie nooit droomt, mist richting. Wie nooit kritisch kijkt, loopt vast in de uitvoering. Weten welke stem je overslaat, is al de helft van het werk.
You.Manual™ is meer dan een DISC-profiel: het laat ook zien wat je tegenhoudt, hoe je overkomt en waar je naartoe wilt, met een AI-coach die met je meedenkt. Voor de Disney-strategie is vooral dat eerste handig. Een droom die steeds blijft liggen, heeft vaak een reden die je zelf niet ziet. Wil je daar verder mee? Kijk dan eens naar het You.Manual™-programma.
Welke van de drie stemmen krijgt bij jou eigenlijk nooit de stoel?