Iets doen omdat het goed staat op je cv is zelden een goede reden om het te doen. Een keuze voor de buitenwereld levert een mooie regel op papier op, maar zelden werk waar je zin in hebt. Kies je voor wat je graag doet en goed kunt, dan volgt die mooie regel vaak vanzelf.
Met "het staat goed op je cv" bedoelen we een keuze voor een functie, titel, opleiding of klus vanwege hoe die overkomt bij anderen. De reden ligt dan buiten het werk zelf: status en aanzien, of hoe het valt op een verjaardag.
Waarom kiezen mensen voor wat goed staat op hun cv?
Omdat een cv een verhaal is dat anderen vluchtig doorlezen. Een titel of een bekende naam valt op. En wat opvalt, voelt als vooruitgang.
De klassiekers zijn bekend. Je gaat leidinggeven omdat dat de volgende stap lijkt. Je gaat een paar jaar in het buitenland werken omdat dat stoer klinkt. Je werkt structureel over omdat hard werken goed oogt. Je neemt een gastdocentschap aan omdat een universiteit op je cv indruk maakt. Allemaal keuzes die goed klinken op een feestje, maar die niets zeggen over of je het graag doet of goed kunt.
Een cv laat het deel boven de waterlijn zien. In het ijsbergmodel staat boven water het gedrag dat anderen zien en onder water wat je drijft: je drijfveren, overtuigingen, waarden en ervaringen. Een cv vertelt wat je gedaan hebt, niet hoe je het het liefst doet. Dat tweede deel lees je in een You.Manual™-rapport, met onder meer je topkrachten en je ideale werkomgeving.
Wat gaat er mis als je kiest voor status in plaats van plezier?
Je raakt energie kwijt. Werk dat ver af staat van hoe je van nature werkt, kost je elke dag moeite. In de DISC-leer heet dat de energielijn. Gedrag waar je hoog op scoort, levert je energie op. Gedrag waar je laag op scoort, kost je energie zodra je het moet laten zien. Een rol met veel aanzien, vol gedrag dat je moet opbrengen, voelt dan als fietsen met de wind tegen.
Daar komt iets verraderlijks bij. Doe je iets goed, dan krijg je er meer van. Een mooie titel trekt de volgende mooie titel aan, plus het salaris dat erbij hoort. Na een paar stappen zit je vast aan een carrière die vooral voor anderen indruk maakt. Of dat bij jou speelt rond leidinggeven, kun je nagaan in wil ik wel leidinggevende worden?
In een oude blog van Huub van Zwieten staat het zo: "Ik denk dat het slimmer is om steeds jezelf af te vragen of de dingen die je doet leuk zijn." Die vraag is simpel en ongemakkelijk tegelijk. Juist daarom stellen we hem zo weinig.
Zegt je DISC-stijl iets over de verleiding van status?
Ja, je gedragsstijl kleurt wat je aantrekkelijk vindt aan een mooie cv-regel. DISC is een model dat zichtbaar gedrag beschrijft in vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). Iedereen heeft alle vier in zich, in een eigen mix. Zie het hieronder als vier verleidingen om eens bij stil te staan.
- D (Dominant): houdt van uitdaging, competitie, snelheid en controle. De verleiding is de grotere titel als bewijs van succes. Toets: krijg je in die rol echt invloed op resultaat, of alleen de naam?
- I (Invloed): houdt van mensen, plezier, erkenning en samenwerken, en is bang voor afwijzing. Erkenning is een echte behoefte. Toets: krijg je die erkenning in het dagelijkse werk, of alleen als je vertelt wat je doet?
- S (Stabiel): houdt van stabiliteit en harmonie en vindt nee zeggen lastig. De verleiding is ja zeggen tegen een promotie omdat anderen dat van je verwachten. Toets: wil jij dit, of wil je niemand teleurstellen?
- C (Consciëntieus): houdt van kwaliteit en zelfstandig werken en is bang voor fouten en kritiek. De verleiding is de verantwoorde, nette keuze die niemand kan afkeuren. Toets: kies je voor de inhoud, of voor de zekerheid dat niemand er iets van kan zeggen?
Hoe je werk vindt dat past bij je eigen stijl, lees je in werk dat jouw stijl energie geeft.
Welke rol spelen drijfveren bij status en cv-keuzes?
Drijfveren bepalen of status voor jou echt motiveert of dat je motivatie leent van anderen. Drijfveren zijn de motieven onder je gedrag, het waarom achter het hoe. TalentFirst werkt met zeven drijfveren: Esthetisch, Economisch, Individualistisch, Politiek, Dienend, Ordenend en Theoretisch.
Twee daarvan maken het verhaal interessant. Met een sterke Politieke drijfveer haal je energie uit invloed. Scoor je hoog op Economisch, dan geven rendement en resultaat je energie. In dat geval kan een rol met gewicht en een stevig salaris precies goed zijn. De titel is dan een bijvangst van iets dat je echt drijft.
Lastig wordt het als je kiest voor status terwijl jouw motor ergens anders zit. Iemand met Dienend bovenaan die een managementfunctie neemt voor het aanzien, kan daarna juist het contact missen dat de lol gaf. Het verschil tussen motivatie van binnenuit en motivatie van buitenaf lees je in intrinsieke en extrinsieke motivatie. Drijfveren meet je met een aparte drijfverenanalyse, los van je gedragsprofiel.
Hoe toets je of je iets doet voor je cv of voor jezelf?
Met een paar eerlijke vragen, vóór je ja zegt. Ze kosten weinig tijd en besparen je soms jaren.
- Zou je dit ook doen als niemand er ooit van hoorde?
- Waar verheug je je het meest op: het werk zelf, of het moment dat je het vertelt?
- Past wat je straks elke dinsdagmiddag doet bij hoe je graag werkt?
- Wat lever je in, en is dat het waard voor jou?
- Zou je over drie jaar trots zijn op het werk, of alleen op de titel?
Twijfel je over de baan die je nu hebt, loop dan ook de check in past deze baan nog bij mij? En wil je verder kijken dan één beslissing, lees dan loopbaankeuzes vanuit je drijfveren.
Leg je die vragen naast je eigen profiel, dan zie je sneller waar de mooie regel en het leuke werk uit elkaar lopen. You.Manual™ is meer dan een DISC-profiel: het laat ook zien wat je tegenhoudt, hoe je overkomt en waar je naartoe wilt, met een AI-coach die met je meedenkt. In het toekomstkompas van het rapport staan je onvervangbare kwaliteiten en concrete ontwikkelstappen. Dat is een heel ander lijstje dan je cv, en voor een loopbaankeuze vaak het nuttigste. Je begint via het You.Manual™-programma.
Is een goede cv-regel dan nooit een goede reden?
Soms wel, als die regel een middel is voor werk dat je graag wilt doen. Heb je een diploma of certificaat nodig om bij werk te komen waar je echt warm voor loopt, dan is dat een slimme stap. De cv-regel dient dan jouw doel.
Het verschil zit in de richting. Kies je de stap voor het werk erachter, dan klopt hij. Kies je hem voor de indruk op anderen, dan bouw je aan andermans beeld van jou. En werk dat bij je past, is meestal ook het werk waar je het best in wordt.
Welke regel op jouw cv zou je er vandaag nog op zetten als niemand hem ooit zou lezen?