Ondernemend werken als werknemer betekent dat je je werk behandelt alsof het van jou is. Je neemt initiatief, je weet wat je wilt bereiken en je kiest zelf hoe je daar komt. Een eigen bedrijf heb je daar niet voor nodig. Je begint met een helder doel waar jij eigenaar van bent, en met goede afspraken over de ruimte om het op jouw manier te doen.
Eigen regie is de mate waarin je zelf richting geeft aan je werk: aan wat je wilt bereiken en hoe je dat aanpakt. Persoonlijk ondernemerschap is die regie in de praktijk brengen, binnen een organisatie en in loondienst. Je hoeft er geen leidinggevende of eigenaar voor te zijn.
Wat betekent ondernemend werken als werknemer?
Ondernemend werken herken je aan drie dingen. Je pakt kansen op en benadert zelf de mensen die kunnen helpen. Je weet wat je wilt bereiken en werkt daar gericht naartoe. En je bepaalt zelf de manier waarop je je doel haalt, passend bij hoe jij werkt.
Kijk eens naar het woord werknemer. Letterlijk is dat iemand die werk neemt zoals het wordt aangeboden. Dat paste bij de fabriek, waar je van negen tot vijf een vaste plek in de lijn had. In de meeste banen van nu vraagt je werk veel meer. Je kennis en je eigen ideeën tellen mee.
Toch roept het woord ondernemer weerstand op. "Als ik ondernemer had willen zijn, was ik voor mezelf begonnen." Die reactie is begrijpelijk. Alleen is ondernemerschap niet voorbehouden aan de eigenaar van een bedrijf. Het zit in hoe je met je werk omgaat, op elke plek.
Welke van die drie kenmerken je makkelijk afgaat, hangt samen met je gedragsstijl. Een You.Manual™-rapport laat zien waar jouw initiatief vanzelf komt, en welk deel van eigen regie je bewust moet aanzetten.
Hoe word je ondernemender in je werk?
Ondernemender worden begint bij een doel. Wie vrijheid vraagt zonder doel, krijgt vooral vragen terug. Wie een helder doel heeft, krijgt makkelijker de ruimte om het op een eigen manier te halen.
1. Kies een doel waar jij eigenaar van bent
Zorg voor een concreet doel dat je aanspreekt. Toets het met één vraag: zou je hier een paar weken of maanden zelfstandig aan kunnen werken? Weet je wat je gaat opleveren?
Is je doel nog te abstract, maak er dan subdoelen van. Bestaat je werk uit veel losse taken die steeds wisselen? Hang er dan een hoger doel boven, zodat je bij elke taak kunt checken of die eraan bijdraagt. Spreek met je leidinggevende af dat dit de komende tijd jouw doel is.
2. Bedenk wat je nodig hebt
Met een doel kun je je werk zelf indelen. Stel jezelf een paar vragen:
- Welke mijlpalen zet je onderweg neer, en wanneer?
- Welke hulp van collega's kun je gebruiken, en op welk moment?
- Welk werk vraagt om concentratie, en wanneer lukt dat jou het best?
- Welk overleg is echt nodig, en welk overleg kan korter?
Plan daarna je afspraken vooruit, met collega's en met jezelf. Een blok concentratietijd in je agenda is ook een afspraak.
3. Begin waar de ruimte er al is
Je ideale indeling is zelden meteen haalbaar. Er zijn vaste overleggen, en collega's die op je rekenen. Kijk dan waar je wel ruimte kunt nemen, en begin daar. Praat ook met je team over hoe jullie elkaar ruimte geven en toch goed samenwerken.
Hoe neem je eigen regie als je leidinggevende veel controleert?
Ga het gesprek aan, met je doel als vertrekpunt. Zorg eerst dat jullie het eens zijn over wat je gaat bereiken. Vraag daarna of je leidinggevende je bij wijze van experiment een maand loslaat in je aanpak. Zet er een of twee evaluatiemomenten bij in de agenda.
Zo'n experiment werkt omdat het voor beide kanten veilig is. Jij krijgt ruimte. Je leidinggevende houdt zicht op het resultaat en kan na een maand bijsturen.
Gebruik daarbij de Platinum Regel: behandel de ander zoals die behandeld wil worden. Breng je voorstel dus in een vorm die past bij de stijl van je leidinggevende:
- Leidinggevende met veel D: noem het einddoel en de deadline, kort en concreet. Laat zien wat het oplevert.
- Leidinggevende met veel I: maak samen het plan en spreek af wanneer jullie de voortgang bespreken.
- Leidinggevende met veel S: breng de verandering geleidelijk en zet de risico's op een rij. Geef tijd om erover na te denken.
- Leidinggevende met veel C: lever alle informatie vooraf, specifiek en volledig. Laat zien hoe je de kwaliteit bewaakt.
Meer over afstemmen op de stijl van je leidinggevende lees je in samenwerken met je leidinggevende. Wil je in datzelfde gesprek ook je groei op tafel leggen, kijk dan bij doorgroeien bespreekbaar maken.
Hoe ziet ondernemend werken eruit per DISC-stijl?
Ondernemend werken lukt met elke stijl, langs een andere route. DISC is een gedragsmodel met vier stijlen: D (Dominant), I (Invloed), S (Stabiel) en C (Consciëntieus). Iedereen laat alle vier zien, met meestal één voorkeursstijl die de toon zet.
Met veel D komt initiatief vanzelf. Je houdt van uitdaging en wilt zelf bepalen hoe je iets aanpakt. Je valkuil is dat onafhankelijkheid doorschiet: je doet alles zelf en vraagt geen hulp. Plan dus bewust in waar collega's je verder kunnen helpen.
Met veel I zit je kracht in ideeën en in mensen meekrijgen. Je ziet kansen en vertelt er met plezier over. Afmaken en deadlines kosten je meer moeite. Mijlpalen in je agenda houden je plan overeind als het eerste enthousiasme zakt.
Met veel S ben je betrouwbaar en een sterke teamspeler. Vaak doe je al meer op eigen initiatief dan je zelf ziet: je springt bij en regelt wat er ontbreekt. Jouw route loopt via kleine stappen en duidelijke afspraken. Het lastigste deel is vaak je eigen doel hardop uitspreken, of nee zeggen tegen werk dat er niet aan bijdraagt.
Met veel C werk je graag zelfstandig en grondig. Een doel waar je eigenaar van bent, past daar goed bij. Snel beslissen gaat minder vanzelf, en analyse kan het begin uitstellen. Een klein experiment helpt: je hoeft niet alles te weten om te starten.
De energielijn laat zien hoeveel moeite dit je kost. In een DISC-profiel scoort elke stijl tussen 0 en 100, met de energielijn op 50. Gedrag boven die lijn levert energie op. Gedrag eronder kost energie. Vraagt ondernemend werken gedrag dat bij jou onder de lijn ligt, dan kost het je meer energie. Het kan nog steeds. Plan dan wel bewust rust in. Lees meer in de energielijn: boven en onder de 50 en welk werk geeft jouw stijl energie?
Wat levert eigen regie in je werk op?
Eigen regie levert werk op dat beter bij je past. Je deelt je dag in volgens je eigen ritme, en je zet je kwaliteiten bewust in. Voor de organisatie betekent het vaak meer eigen ideeën en betere resultaten. Je voelt je al snel meer die ondernemer, zonder ontslag te nemen.
Daarvoor moet je wel weten hoe jij werkt. You.Manual™ is meer dan een DISC-profiel: het laat ook zien wat je tegenhoudt, hoe je overkomt en waar je naartoe wilt, met een AI-coach die met je meedenkt. Voor eigen regie is dat concreet bruikbaar. Je ziet welk deel van ondernemend werken je energie geeft, en met de AI-coach kun je je doel en je voorstel aan je leidinggevende uitwerken. Kijk bij het You.Manual™-programma hoe dat werkt.
Wil je verder dan je aanpak, en ook de inhoud van je baan anders vormgeven? Dan is jobcrafting met je gedragsvoorkeuren de volgende stap. En speelt de vraag of je echt voor jezelf moet beginnen, lees dan past ondernemen bij jou?
Ondernemerschap in je werk start met één doel dat echt van jou is. Welk doel zou jij morgen als eigenaar oppakken?