Een gesprek over doorgroeien bereid je voor door eerst helder te krijgen wat je wilt, en dan pas hoe je het zegt. Plan er een apart gesprek voor, met een concrete vraag erin. Stem je verhaal daarna af op de stijl van je leidinggevende. Dan wordt het een echt gesprek over jouw volgende stap. Een opmerking bij de koffieautomaat is zo weer vergeten.
Veel mensen wachten tot hun leidinggevende er zelf over begint. Dat kan lang duren. Je leidinggevende is druk met tien andere dingen en gaat ervan uit dat je tevreden bent, zolang je niets zegt.
Bij TalentFirst werken we met You.Manual™, onze doorontwikkeling van DISC. Hoe dat helpt om je groeiwens scherp te krijgen, staat verderop in dit artikel.
DISC is een gedragsanalysemodel. Het beschrijft hoe je je gedraagt en communiceert, in vier stijlen: D voor Dominant, I voor Invloed, S voor Stabiel en C voor Consciëntieus. Iedereen laat alle vier zien. Je voorkeursstijl is de stijl die je het vaakst laat zien.
Wat wil je eigenlijk, als je zegt dat je wilt doorgroeien?
Doorgroeien betekent voor iedereen iets anders. Voor de een is het een hogere functie. Voor de ander is het een groter project, een nieuw vakgebied of meer zeggenschap over het eigen werk. Weet welke van die vormen jij bedoelt, want je leidinggevende kan niets met "ik wil groeien".
Je gedragsstijl geeft hier richting. Gedrag dat bij je past, kost je weinig moeite en geeft je energie. Een stap die vooral gedrag vraagt dat je energie kost, voelt na een paar maanden zwaar. Hoe je dat uitzoekt, lees je in welk werk jouw stijl energie geeft.
Twijfel je of een leidinggevende rol bij je past? Lees dan eerst wil ik eigenlijk wel leidinggevende worden? Groei kan ook zitten in een andere rol binnen je huidige baan. Daarover gaat van functie naar rol.
Hoe begin je het gesprek over doorgroeien?
Je begint door om een apart moment te vragen, met het onderwerp erbij. Bijvoorbeeld: "Ik wil graag een half uur met je praten over mijn ontwikkeling hier. Kunnen we dat de komende weken plannen?" Zo weet je leidinggevende waar het over gaat, en kan die zich ook voorbereiden.
Wacht daarvoor niet op je jaargesprek. Daar gaat het over het hele jaar, en je groeiwens raakt snel ondergesneeuwd. Gebruik je jaargesprek wel als opstap, zoals beschreven in je jaargesprek voorbereiden vanuit je gedragsprofiel.
Neem in elk geval twee dingen mee:
- Wat je wilt. Eén concrete stap, zoals "ik wil het komende jaar een team van drie aansturen" of "ik wil het klantcontact voor dit product overnemen".
- Waarom het bij je past. Een paar voorbeelden uit je werk waarin je dit gedrag al liet zien.
Sluit af met een vraag waar je leidinggevende iets mee kan. Een gesprek met HR, een proefproject, een opleiding of een tijdpad: alles is beter dan "we houden het in gedachten".
Waar zit de valkuil van jouw eigen stijl?
Elke stijl brengt iets sterks mee naar dit gesprek. Elke stijl heeft ook een eigen manier om zichzelf in de weg te zitten.
D-stijl: vraag, eis niet
Een D-stijl is direct en weet wat die wil. Dat is een groot voordeel. Onder druk kan het ongeduldig of dwingend overkomen, en dan voelt je leidinggevende zich klemgezet. Stel je vraag kort, geef ruimte voor een tegenvoorstel en luister naar het antwoord.
I-stijl: maak het concreet
Een I-stijl praat makkelijk en enthousiast over plannen. Het risico is een gezellig gesprek zonder afspraak. Schrijf vooraf op wat je precies vraagt en welke voorbeelden je wilt noemen. Sluit af met wie wat doet en wanneer jullie verder praten.
S-stijl: zeg het hardop
Een S-stijl is loyaal en wil geen gedoe. Daardoor blijft een groeiwens vaak onuitgesproken, of komt die er zo voorzichtig uit dat niemand het oppikt. Schrijf je vraag op en lees die desnoods voor. Een duidelijke wens geeft je leidinggevende iets om mee te werken.
C-stijl: kies je beste bewijs
Een C-stijl bereidt zich grondig voor, met feiten en voorbeelden. Mooi, maar te veel bewijs maakt je vraag onzichtbaar. Kies je sterkste twee voorbeelden. Accepteer dat je niet alles vooraf kunt weten, en dat een eerste gesprek ook een verkenning mag zijn.
Merk je dat je dit gesprek steeds uitstelt? Dan zit er vaak twijfel aan jezelf onder. Lees zelfvertrouwen op het werk per DISC-stijl.
Hoe stem je je vraag af op de stijl van je leidinggevende?
Je stemt af met de Platinum Regel: behandel de ander zoals die behandeld wil worden. Je brengt je vraag dus op de manier die bij je leidinggevende past, in tempo, toon en hoeveelheid detail. Meer over die regel lees je in wat is de Platinum Regel?
- Een D-leidinggevende wil het kort en to the point. Begin met je vraag en wat het oplevert. Bied een paar opties, zodat die zelf kan kiezen.
- Een I-leidinggevende reageert op enthousiasme en samen plannen maken. Vertel waar je energie van krijgt en nodig uit om mee te denken. Leg daarna wel vast wat jullie afspreken.
- Een S-leidinggevende wil tijd en zekerheid. Kondig het gesprek ruim aan en zet je vraag vooraf op papier. Laat zien hoe je je huidige werk goed overdraagt, zodat het team niet wordt verrast.
- Een C-leidinggevende wil feiten en logica. Kom met concrete voorbeelden en een uitgewerkt voorstel. Geef tijd om er rustig naar te kijken voor er een besluit valt.
Aanpassen is iets anders dan imiteren. Je past je toon en tempo aan en blijft zelf wie je bent. Hoe je de stijl van je leidinggevende herkent, lees je in managing up: zo stem je af op de stijl van je leidinggevende.
Wat doe je als het antwoord "nog niet" is?
Maak van een "nog niet" een afspraak. Vraag wat er nodig is om wel die stap te zetten, en wanneer jullie er weer naar kijken. Noteer het samen, zodat het niet bij goede bedoelingen blijft.
Krijg je geen concreet antwoord, ook niet na een tweede gesprek? Dan heb je ook iets geleerd. Misschien zit je volgende stap op een andere plek dan in deze organisatie. Ook dat inzicht helpt je verder.
Wat voegt You.Manual™ toe aan je groeigesprek?
You.Manual™ is gebouwd op DISC, vijf stappen verder. Naast je gedragsprofiel werk je aan mindset, zelfvertrouwen, personal branding en je toekomstkompas, met een eigen AI-coach erbij. Voor een doorgroeigesprek is vooral het toekomstkompas handig: daarmee zet je op papier welke kant je op wilt. Je personal branding helpt je om in een paar zinnen te zeggen waar je goed in bent. En met de AI-coach speel je het gesprek alvast door, met de stijl van je leidinggevende in je achterhoofd. Hoe dat werkt, zie je bij het You.Manual™-programma.
Is één gesprek genoeg?
Meestal niet, en dat hoeft ook niet. Doorgroeien is een gesprek dat je een paar keer voert. Elke keer weet je leidinggevende iets beter wat je wilt, en jij iets beter wat er mogelijk is.
Welke stap zou je zelf zetten, als je leidinggevende je morgen vroeg waar je over een jaar wilt staan?